IMF İcra Direktörleri Kurulu 30 Eylül’de Madagaskar’ın Genişletilmiş Kredi Kolaylığı (ECF) ve Dayanıklılık ve Sürdürülebilirlik Kolaylığı (RSF) düzenlemelerindeki üçüncü ve dördüncü incelemeleri birlikte tamamladı. Kurum, toplam 114,052 milyon Özel Çekme Hakkı’nın (SDR) hemen kullandırılmasına izin verdi: 73,32 milyon SDR ECF, 40,732 milyon SDR RSF kapsamında. Bu karar finansmana erişimi açıyor; paranın tamamının hazineye geçtiğine dair teyit değil. SDR, IMF’nin rezerv varlığıdır ve ABD doları ya da ariary değildir. Her iki düzenleme de Haziran 2024’te onaylanmış 36 aylık programdır.

Reel GSYH büyümesi 2025 için yüzde 3,1 tahmin edildi; önceki, ikinci IMF incelemesinde aynı yıl için yüzde 4 öngörülmüştü. 2026 büyümesi yüzde 3,8 olarak projekte ediliyor ve siklon sonrası yeniden inşa ile hükümetin toparlanma planına bağlanıyor. 2025 değeri IMF tablosundaki tahmindir, kesinleşmiş ulusal hesap sonucu değildir; 2026 değeri ise öngörüdür. Bu nedenle yeniden inşa faaliyetinin ölçülen büyümeye gerçek katkısı sonraki ulusal istatistikler yayımlanınca değerlendirilebilir. Tahminleri gerçekleşme gibi sunmak hem afetin ekonomik etkisini hem program performansını olduğundan kesin gösterir.

Hibe gelirleri dahil cari işlemler açığının GSYH’ye oranı 2025’te yüzde 6,0, 2026’da yüzde 8,3 olarak veriliyor; ikinci sayı tahmindir. IMF açığın genişlemesinde yüksek petrol fiyatları, siklon hasarıyla bağlantılı ithalat ve madencilik zararı etkilerini sıralıyor. Elektrik kesintileri ve su kıtlığı da üretim ve hanehalkı hizmetleri açısından kısıtlar. Bu koşulların ithalat faturası, döviz ihtiyacı ve bütçe taleplerini aynı dönemde etkilemesi mümkün; açıklama bunları risk kanalları olarak tanımlıyor fakat ayrı bir nedensel etki hesabı vermiyor. Görünüm bu yüzden yalnızca yeniden inşa harcamalarına bakılarak yorumlanamaz.

Vergi tahsilatı beklentilerin altında kaldı. IMF’ye göre 2025 Haziran sonunda birincil denge performans ölçütü kaçırıldı; düzeltici adımlardan sonra Aralık 2025 ölçütlerinin tümü karşılandı. Kurum muafiyetlerin gözden geçirilmesini, vergi ve gümrük idaresinin güçlendirilmesini ve 2026 ek bütçesindeki tedbirlerin uygulanmasını istiyor. Kamu gelirini artırmak sosyal ve büyümeyi destekleyen harcamalara alan açabilir; ancak tahsilatın yöntemi ve düşük gelirli hanelere etkisi de önemlidir. Açıklama reformların uygulandığını ya da ilave gelirin şimdiden toplandığını söylemiyor. Kurul kararı önceki performans sorunlarını ortadan kaldıran bir sonuç değil, gözden geçirilmiş programın devamıdır.

Enerji ve iklim adımları programın diğer ayağı. IMF, kamu hizmeti şirketi JIRAMA’nın toparlanma planıyla elektrik ve su güvenilirliğini artırırken bütçeye başvuruyu sınırlamayı öneriyor. Otomatik akaryakıt fiyat mekanizmasının Ocak 2027’ye kadar tam uygulanması ve kırılgan kesimlerin hedefli biçimde korunması planlanıyor; fiyat ayarlamasının tek başına etkinlik sağlayacağı garanti değil. Madagaskar ilk yeşil bütçesini ve Ulusal İklim Finansmanı Stratejisi’ni kabul etti, ancak bazı RSF reformları gecikti. Yetkilendirilen kredi veya iklim tesisi, sahada proje tamamlandığının göstergesi değildir; kaynak proje bazında harcama ve sonuç tablosu sunmuyor.

Haberdeki göstergeler dönem ve statüleriyle okunmalı: 2025 büyümesi yüzde 3,1 tahmin, 2026 yüzde 3,8 öngörü; cari açık 2025 yüzde 6,0 tahmin ve 2026 yüzde 8,3 projeksiyondur. Kurul incelemesinin tamamlanması, finansmanın fiilen kullandırılması ve reformların sonuç vermesi ayrı aşamalardır. İleri değerlendirme ulusal hesapları, bütçe uygulamasını, elektrik ve su hizmetlerini ve iklim tedbirlerini ayrıca izlemelidir. IMF açıklaması bu başlıkları bir araya getiriyor ama hepsini ölçen tek bir performans göstergesi vermiyor. Bu yazı program açıklamasını ve tablosunu aktarıyor; finansman kararını gerçekleşmiş ekonomik iyileşme olarak nitelemiyor.