Ürdün Sanayi, Ticaret ve Tedarik Bakanı Yarub Qudah, 7 Ekim 2026'da Bahreyn'deki Made in Gulf 2026 forumunda, Ürdün'ün silika rezervlerini bölgesel bir yüksek teknoloji tedarik zincirinin başlangıç noktası olarak kullanma önerisini anlattı. Petra'nın aktardığı öneri; silikanın saflaştırılması, yüksek saflıkta silisyum üretilmesi ve daha sonra silisyum wafer imalatına geçilmesi aşamalarını içeriyor. Qudah, daha ileri üretim basamaklarının ülkelerin uzmanlık ve sanayi kabiliyetlerine göre bölgeye dağıtılabileceğini söyledi. Duyuruda yatırım kararı, finansman anlaşması, tesis, üretim kapasitesi veya takvim açıklanmadı. Dolayısıyla bu, faaliyete geçmiş bir yarı iletken projesi değil, bakanın forumda sunduğu olası bir sanayi modeli.

Bakanın tarif ettiği zincir, ham mineral kaynağını yüksek katma değerli ürünlere bağlamayı amaçlıyor. İlk aşama Ürdün'deki silikanın arıtılması, sonraki aşama elektronik ve güneş enerjisi üretiminde kullanılan saflık düzeylerinde silisyuma dönüştürülmesi, ardından wafer üretilmesi olarak anlatıldı. Bölgesel iş bölümü tasarımında yarı iletkenler, bilgisayarlar, güneş hücreleri ve paneller ile silika bazlı fiber optik ürünler yer alıyor. Kaynak, bu ürün gruplarının bölgedeki hangi ülkede veya tesiste üretileceğini belirtmiyor; yalnızca faaliyetlerin farklı ülkelerin karşılaştırmalı avantajlarına göre dağıtılabileceğini aktarıyor.

Qudah, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Suudi Arabistan ve Kuveyt'in ham madde, finansman, uzmanlık ve imalat kabiliyetlerini birleştirebileceğini söyledi. Bu ülkeler olası ortaklar olarak anıldı; Petra haberi belirli bir ortak girişim, şirket, yatırımcı veya hükümetler arası anlaşma bildirmiyor. Bakan ayrıca Ürdün'ün Birleşik Krallık, Avrupa Birliği, ABD ve Kanada ile serbest ticaret düzenlemelerini ve Büyük Arap Serbest Ticaret Bölgesi'ni pazar erişimi avantajı olarak sıraladı. Bu erişimin menşe kuralları ve diğer uygunluk koşullarına bağlı olduğunu vurguladı. Anlaşmalar, herhangi bir yeni ürünün koşulsuz biçimde her pazara girebileceği anlamına gelmiyor.

Forum konuşması, madenlerin yanında tarım ve taşımacılığı da bölgesel sanayi bütünleşmesinin parçaları olarak ele aldı. Bakanın örneğinde, bölgesel yatırımlar Ürdün tarımını destekleyebilir; tarımsal üretim başka ülkelerde gıda imalatına girdi sağlayabilir. Bu da tarım, işleme ve ihracatı birbirine bağlayan bir model olurdu. Ulaştırma açısından ise Qudah, tedarik zincirlerinin kesintilere karşı dayanıklı olabilmesi için alternatif güzergâhların önemini anlattı. Petra'ya göre Akabe Limanı'nın faaliyetinin yaklaşık yüzde 70'inin daha geniş bölgeye hizmet verdiğini de söyledi; ancak haber bu oran için dönem, faaliyet tanımı veya hesaplama yöntemi vermiyor. Bu nedenle oran, bağımsız biçimde ölçülmüş ulusal bir istatistik olarak değil, bakana atfedilen açıklama olarak değerlendirilmelidir.

Qudah ayrıca Akabe Limanı'nı Ürdün'ün fosfat ve potas madenlerine bağlaması planlanan demiryolunu, daha geniş bir bölgesel ağ için başlangıç adımı olarak niteledi. Petra'nın haberinde bu hat da plan olarak geçiyor; tamamlanma, finansman veya inşaat başlangıcı bildirilmiyor. Silika sanayi fikri gibi ulaştırma tasarımı da geleceğe yönelik bir çerçeve sunuyor. Gerçekleşme değerlendirmesi için sonraki duyurularda kaynak kalitesine ilişkin teknik veriler, fizibilite ve yatırım kararları, tesis ve ortaklıklar, üretim hedefleri ile lojistik altyapının sözleşme ve yapım aşamaları aranmalı. Şimdilik doğrulanmış gelişme, bakanın 6-8 Ekim'de düzenlenen bölgesel sanayi forumunda bu değer zinciri önerisini kamuya açıklamasıdır.