Haberin ayrıntıları

Statistics Canada’nın 1 Ekim 2026’da yayımladığı 2024/2025 verileri, Kanada’daki yetişkin ceza mahkemelerinde tamamlanan dava sayısının neredeyse değişmediğini, gençlik mahkemelerinde ise yükseldiğini gösteriyor. Yetişkin mahkemeleri 232.067 dava kaydetti; bu önceki mali yıla göre yalnızca dört daha az. Gençlik mahkemelerindeki dava sayısı 16.517’ye çıktı; 1.100 artış, yüzde 7,1’lik yükselişe karşılık geldi. Bunlar suç sayıları değil, mahkemelerin sonuçlandırdığı dava kayıtlarıdır. İstatistik Kurumu aynı anda dosyalanan birden fazla suçlamayı bir dava içinde sayabiliyor; bu nedenle dava ile suçlama ya da kişi aynı şey değildir.

Yetişkin mahkemelerinde toplam suçlama sayısı 927.328 oldu ve bir yılda 8.256 azaldı. Gençlik mahkemelerinde suçlamalar 61.611’e ulaştı, 4.213 arttı. Dava başına ortalama suçlama sayısı yetişkinlerde 4,0, gençlerde 3,7 olarak açıklandı. Bu ölçüler, mahkemelere ulaşan ve karara bağlanan iş yükünün farklı parçalarını gösterir; kolluk kuvvetlerine bildirilen suçları, yargılama bekleyen bütün dosyaları veya mahkemelerin performansını tek başına tanımlamaz. Her dava ancak tanımlı bir nihai karar ulaştığında bu dava sayımına girer.

Süre göstergeleri, yedi günden uzun süren davaların tamamlanma zamanına bakıyor. İlk mahkeme görünümünden nihai karara kadar hesaplanan medyan yetişkin davalarında 208 takvim günü oldu; bir önceki yıla göre 10 gün daha kısa. Gençlik davalarının medyanı 223 gündü ve üç gün arttı. Bu medyan, yarı davaların daha kısa, yarısının daha uzun sürdüğü noktayı ifade eder. Yedi gün içinde sonuçlanan davalar ile süresi bilinmeyenler medyan hesabına dahil edilmez. Ayrıca davaların yalnızca yüzde 8,8’i yetişkin mahkemelerinde, yüzde 5,3’ü gençlik mahkemelerinde yedi gün içinde çözüldü.

Kanada Yüksek Mahkemesi’nin R. v. Jordan kararındaki makul süre sınırlarını aşan dava payı, yetişkin mahkemelerinde yüzde 8,0; gençlik mahkemelerinde yüzde 6,9 olarak ölçüldü. Bu oranlar bir yılda sırasıyla 1,4 ve 0,6 yüzde puan geriledi. Jordan çerçevesinde sınır, eyalet mahkemelerinde 18 ay; üst mahkemede veya ön inceleme sonrasında eyalet mahkemesinde 30 aydır. Statistics Canada, ön inceleme planlanmış mı yoksa gerçekten yapılmış mı ayrımını yapamadığını ve bazı üst mahkemeye aktarılan davaları izleyemediğini belirtiyor; bu nedenle süre aşımı tahminleri eksik kalabilir.

Süre sınırını aşan kayıtlar içinde yetişkin davalarının yüzde 41,1’i ve gençlik davalarının yüzde 46,4’ü yargılamanın durması veya sona ermesiyle sonuçlandı. Kaynak tanımı yalnızca durdurma ve geri çekmeyi değil, reddedilme, düşme veya ön incelemede sonuçlanma gibi işlemleri de kapsıyor. Bu oranlar Jordan sınırını aşan davaların alt kümesi içindir; bütün davaların bu şekilde bittiğini göstermez. Yüzde 41,1 ve yüzde 46,4 değerleri de suçluluk veya beraat oranı değildir. Kaynak, hüküm türü ve dava süresi göstergelerini farklı ölçüler olarak sunuyor.

On yıllık karşılaştırmada yetişkin dava sayısı yüzde 33, gençlik dava sayısı yüzde 51 daha düşük görünüyor. Ancak bunu suç eğilimindeki aynı büyüklükte bir düşüş olarak okumak hatalı olur. Entegre anket eski yetişkin ve gençlik anketlerinden farklı zamanlarda geçiş yaptı; Statistics Canada bu geçişin bazı göstergeleri, özellikle görünüm sayısı ve dava sürelerini etkilediğini söylüyor. Dava tanımları ve mahkeme kapsamı da yıllar arasında karşılaştırılabilirliği sınırlayabilir. Yıllık yayınlanan son veri mali yıl 2024/2025’tir; davaların sayısı suçların toplumdaki yaygınlığını ölçmez.

Anketin evreni eyalet ve bölge ile üst ceza mahkemelerinde görülen federal yasa kapsamındaki dosyaları amaçlar; federal mahkemeler, temyiz mahkemeleri ve Kanada Yüksek Mahkemesi kapsama girmez. Bazı önemli eksikler vardır: Ontario, Manitoba ve Saskatchewan’daki üst mahkemeler ile Quebec’teki belediye mahkemeleri elektronik veri çıkarımına dahil değildir. Kurum bu eksiklerin ciddi davaları ve süreleri bir miktar düşük gösterebileceğini, eksik kapsamın toplam etkisinin bilinmediğini belirtiyor. Veriler mahkeme idari kayıtlarından gelir; örnekleme yapılmaması eksik dosya riskini ortadan kaldırmaz. Yıllık dosya nihai olup, ara dönem üç aylık veriler bazı yargı alanları için ön niteliktedir.