Norveç’in iletim sistemi işletmecisi Statnett, 5 Ekim’de uluslararası tedarik piyasalarındaki sıkışıklık, yüksek faiz oranları ve jeopolitik belirsizlik nedeniyle şebeke projelerinin maliyetlerinin yükseldiğini bildirdi. Şirketin 2026’da piyasaya çıkardığı büyük şebeke altyapı projelerinde maliyet artışlarının yaklaşık yüzde 80–90’ını bu etkenlere bağlıyor. Bu, işletmecinin genel değerlendirmesidir; her proje için bağımsız denetim sonucu değildir.

Statnett, uluslararası tedarikçi piyasalarında fiyatların son yıllarda belirgin yükseldiğini ve genel enflasyondan hızlı artarak yüksek kalmayı sürdürdüğünü söylüyor. Arz piyasalarındaki kısıtların şebeke inşaatı maliyetlerinde ek artışlara yol açabileceğini öngörüyor. Belirsiz faiz oranları da finansman giderlerini etkiliyor. Şirket, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimi enflasyon, faizler ve emtia fiyatlarını etkileyebilecek makroekonomik belirsizlik kaynaklarından biri olarak gösterdi.

Yüzde 80–90 aralığı her projenin bütçesinin bu oranda yükseleceği anlamına gelmiyor. Bu oran, Statnett’in 2026’da piyasaya sunulan büyük projelerde gözlediği maliyet artışlarının ne kadarını piyasa fiyatları, finansman ve belirsizlikle açıkladığını gösteriyor. Şirket tek bir toplam ek maliyet tutarı ya da tüm portföye uygulanabilecek ortak bir artış yüzdesi yayımlamadı. Proje tahminleri çeşitli aşamalarda güncelleniyor ve enerji düzenleyicisi NVE’ye üç ayda bir bildiriliyor.

Statnett, ihtiyaçlardaki değişikliklerin, teknik çözümlerin, kamu gerekliliklerinin ve izin takvimlerinin de yatırım maliyetlerini etkilediğini belirtiyor. Satın almalarda daha standart ve öngörülebilir paketler, stratejik anlaşmalar ve tedarikçilerle erken görüşme yoluyla maliyet baskısını yönetmeye çalışıyor. Öte yandan bazı ekipmanların Norveç kışlarına ve değişen hava koşullarına dayanması gerekiyor; bu durum standart katalog ürünlerinin kullanılmasını ve teknik özelliklerin azaltılmasını sınırlıyor.

İşletmeci, iletim koridorlarının kapasitesine, tüketim artışına ve büyük şehirlerle Finnmark’ın arz güvenliğine öncelik verdiğini söylüyor. Şebeke izin süreçlerini kısaltmaya yönelik kamu hedeflerinin uzun vadede fayda sağlayabileceğini, ancak maliyet baskısını hemen ortadan kaldırmayacağını belirtiyor. Duyuru gelecekteki müşteri faturalarını, tarifeleri veya tek tek projelerin maliyet artışlarını sayısallaştırmıyor. Açıklanan oranlar Statnett’in belirtilen büyük proje grubu için yaptığı değerlendirmedir.

Şirket, proje tahminlerini belirli kilometre taşlarında güncellediğini ve düzenleyici kuruma üç ayda bir bildirdiğini belirtiyor. Bu raporlama, fiyat baskılarının hangi projelere nasıl yansıdığını izlemek için çerçeve sunuyor; ancak yayımlanan açıklamada proje bazında sözleşme fiyatları ya da bütçe tabloları bulunmuyor.