Dünya Bankı, 8 Ekim 2026’da yayımladığı Nijerya Yoksulluk ve Eşitlik Özeti’nde, ulusal yoksulluk sınırının altında yaşayanların payının 2019’da yüzde 40,1 iken 2023’te yüzde 56,2’ye çıktığını ve 2026 için yüzde 63 olarak tahmin edildiğini bildirdi. İlk iki değer 2019 ve 2023 Nijerya Yaşam Standartları Araştırması’na dayanıyor. 2026 değeri yeni bir hane anketinden elde edilmiş ölçüm değil; Banka’nın güncel ekonomik görünümle birlikte verdiği tahmindir. Bu ayrım, sonucun nasıl okunacağını belirliyor: 2023’e kadarki artış ölçülmüş anket eğilimini, 2026 değeri ise tahmin dönemini anlatıyor.

Özet, parasal yoksulluğun yanında çok boyutlu yoksulluğun da arttığını belirtiyor. Dünya Bankasının bu ölçüsü parasal yoksulluk, eğitim ve temel altyapıdaki yoksunlukları birlikte ele alır; temel altyapı su, sanitasyon ve elektriğe erişimi kapsar. Raporda oran 2019’da yüzde 43,5, 2023’te yüzde 47,4 olarak veriliyor. Bu artış, toplam ekonomik büyümenin her hanede aynı yaşam standardı kazanımına dönüşmediğini gösteriyor. Çok boyutlu ve parasal yoksulluk farklı kavramlardır; oranları toplamak veya birbirinin yerine kullanmak doğru olmaz.

Banka’nın değerlendirmesine göre 2019–2023 döneminde eşitsizlik endeksi biraz gerilerken yoksulluk artabildi. Gini endeksi 2019’daki 35,1’den 2023’te 33,9’a düşmüş; ancak Banka, bunun düşük gelirli hanelerin diğer gruplara yetiştiği anlamına gelmediğini belirtiyor. Raporun açıklaması, gelir dağılımının tepesindeki hanelerin oransal olarak daha büyük kayıp yaşaması nedeniyle yoksulluğun artarken ölçülen eşitsizliğin azalabilmesi. Bu yüzden yalnızca Gini değerine bakmak hane refahındaki genel yönü anlatmıyor. Yoksulluk sınırı, gelir dağılımı ve temel hizmet göstergeleri birlikte değerlendirilmelidir.

2026 görünümünde Banka, hizmetler, sanayi ve tarımdaki faaliyetin güçlendiğini ve enflasyonun yavaşladığını söylüyor. Özette manşet enflasyonun 2025’te yüzde 23,0’dan 2026’da yüzde 15,7’ye, gıda enflasyonunun yüzde 22,0’dan yüzde 14,7’ye gerilemesi öngörülüyor. Buna rağmen ulusal yoksulluk oranı 2026’da da yüzde 63 seviyesinde tahmin ediliyor; yani ekonomik faaliyetteki iyileşmenin yoksul hanelerin gelirine yeterince yansımadığı varsayılıyor. Banka, çalışanların yüzde 90’ından fazlasının kayıt dışı işlerde bulunduğunu ve iş kalitesinin gelir artışını sınırladığını belirtiyor. Enflasyon tahmini ve yoksulluk projeksiyonu gerçekleşmiş yıllık sonuçlarla karıştırılmamalıdır.

Özetin veri kapsamı konusunda önemli bir sınırı var. 2023 Nijerya Yaşam Standartları Araştırması, örnekleme ve uygulama yöntemleri aynı kaldığı için 2019 ile makul karşılaştırma sağlıyor; ancak güvenlik ve sel nedeniyle Taraba ve Zamfara eyaletlerinin bazı kısımlarına erişilemedi. Bu eyaletler ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 4,4’ünü oluşturuyor. Bu nedenle 2023 tahminleri bu bölgelerin tamamını doğrudan gözlemlemiyor. Ulusal sonuçlar Banka’nın raporundaki yöntem ve veri kapsamıyla birlikte aktarılmalı; eksik erişim olan bölgelerdeki hane koşulları hakkında kesin sonuç çıkarılmamalıdır.

Banka, daha hızlı yoksulluk azalması için tarım ve kayıt dışı hane işletmelerinde verimlilik ve kazanç artışını; daha nitelikli işe erişimi; elektrik, temiz pişirme, sağlık, eğitim ve gıda güvenliği hizmetlerinin güçlendirilmesini gerekli görüyor. Bunlar raporun politika değerlendirmeleri, yayımlanmış ve tamamlanmış programların sonuçları değil. Özet, 2026’da yaklaşık 35 milyon kişinin akut gıda güvensizliği yaşayabileceğine ilişkin Dünya Gıda Programı tahminini de aktarıyor; bu sayı da ileriye dönük insani ihtiyaç tahminidir. Yeni resmi anket sonuçları yayımlanana kadar 2023’ü son karşılaştırılabilir anket dönemi, 2026’yı ise Dünya Bankası’nın tahmin yılı olarak ayırmak gerekir.