Haberin ayrıntıları

INEGI’nin 2 Ekim’de yayımladığı 2025 Mal ve Hizmet Hesapları, Meksika ekonomisindeki yıllık toplam arzı cari fiyatlarla 76.287.449 milyon peso olarak hesapladı. Ulusal hesaplarda toplam arz, toplam kullanıma eşittir: ekonomideki mal ve hizmetler bir kaynak tarafından sağlanır ve ara ya da nihai kullanım biçimlerinden birine gider. Kurumun yıl bazını 2018 olarak belirttiği hesaplar; üretim, ithalat, tüketim, yatırım, gelir, istihdam ve örtük fiyat endeksleri gibi makroekonomik toplamların yapısını ve gelişimini izler.

Toplam arzın yüzde 81,3’ü yurt içinde üretilen ürün ve hizmetlerden, yüzde 18,7’si mal ve hizmet ithalatından oluştu. Bu paylar nominal değerlerin oranıdır; ithal birim sayısı veya dış ticaret hacim endeksi değildir. INEGI, iç üretimi piyasa fiyatlarıyla 62.025.847 milyon peso olarak verdi. Üretimin toplam arz içindeki kullanımı bakımından yüzde 34,2 ara tüketim, yüzde 47,1 gayrisafi yurt içi hasıla olarak gösterildi. Yuvarlama nedeniyle alt kalemlerin toplamı genel toplamla birebir örtüşmeyebilir.

Bu hesapların temel muhasebe ilişkisi önemlidir: arz ile kullanımın eşit olması, her girdinin ve nihai ürünün kullanıldığı anlamına gelen bir dengeleme çerçevesidir. Ara tüketim, başka mal veya hizmet üretiminde kullanılan girdileri kapsar; GSYH ise belirli dönemde ülke içinde üretilen nihai mal ve hizmetlerin parasal değerini ifade eder. Bu iki pay doğrudan şirket satışları, hane harcamaları ya da devlet bütçesi gibi ayrı istatistiklerle özdeş değildir. Kapsamlar farklı olduğu için bu göstergeleri birbirinin yerine kullanmak hatalı sonuç doğurabilir.

GSYH, piyasa fiyatlarıyla cari olarak 35.923.239 milyon peso düzeyinde kapandı. Gelir bileşimine göre üretim faaliyetlerinden doğan işletme artığı GSYH’nin yüzde 62,8’ini, çalışan ücret ve maaşları yüzde 29,9’unu, üretim ve ithalat vergileri eksi sübvansiyonlar yüzde 7,3’ünü oluşturdu. Bunlar cari fiyatlı nominal paylardır; reel büyüme oranı veya hanelerin elde ettiği net gelirle aynı şey değildir. Yıllık fiyat etkilerini ayırmak için gerçek fiyat endeksleri ve sabit fiyat serileri incelenmelidir.

Katma değer üretiminde imalat sanayisi yüzde 21,3 ile en büyük paya sahipti. Toptan ve perakende ticaret yüzde 19,8, gayrimenkul ve kiralama hizmetleri yüzde 9,1, ulaştırma, posta ve depolama hizmetleri yüzde 8,0 katkı sağladı. Bu oranlar brüt katma değer içindeki sektörel dağılımı anlatır; her sektörün mutlak üretim düzeyini veya yıl içindeki büyümesini tek başına açıklamaz. Paylar nominal büyüklüklere dayanır ve fiyat hareketlerinden etkilenebilir.

Hanehalkları ile kâr amacı gütmeyen özel kuruluşların tüketimi 26.131.238 milyon cari pesoya ulaştı. Harcamaların başlıca kalemleri gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 24,8; ulaştırma yüzde 20,2; konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar yüzde 15,9 oldu. Bu dağılım tüketim toplamının sınıflandırılmış bileşimini verir; her bir hanenin bütçesini veya tüketici fiyatlarındaki değişimi göstermiyor. Bir ürün grubunun payı, fiyat ve miktar değişimleri birlikte hareket ettiğinde de farklılaşabilir.

Kullanılabilir ulusal gelir cari fiyatlarla 29.021.248 milyon peso oldu ve 2024’e göre yüzde 5,7 arttı. Bu gelir, tüketim ve tasarruf için ekonomide kullanılabilir toplamı ifade eder. Brüt iç tasarruf GSYH’nin yüzde 17,4’üne karşılık gelirken dış tasarruf eksi yüzde 0,6 olarak raporlandı; iki kalem toplam tasarruf hesabının unsurlarıdır. Oranların tanımı ulusal hesaplar çerçevesine bağlıdır ve mevduat bakiyesi ya da hanehalkının finansal tasarrufu gibi bireysel ölçülerle eşitlenmemelidir.

Hesaplarda sosyal güvenlik kapsamındaki tüzel kişiliğe bağlı ücretli istihdam 39.600.138 iş pozisyonu olarak ölçüldü; 2024’e göre yüzde 0,4 düşüş bildirilmişti. Bu, tüm çalışanların kişi bazında tekilleştirilmiş sayısı değildir: bir kişi birden fazla iş pozisyonunda yer alabilir ve bu gösterge kayıt ve hesap kapsamına dayanır. Ortalama yıllık ücret ve maaşlar iş pozisyonu başına 271.767 cari peso, yani aylık ortalamayla 22.647 peso düzeyinde gerçekleşti. Sektörler arası ücret farkları genişti; örneğin şirket merkezlerinde ortalama 1.118.334 peso, finans ve sigortada 815.815 peso, bilgi ve iletişimde 529.847 peso olarak verildi.

2025 sonuçları ulusal hesaplar sisteminin yıllık kapsamlı görünümüdür; bir anlık ya da canlı ekonomik gösterge değildir. INEGI serileri 2003-2025 için geniş, 1993-2025 için kısaltılmış biçimde sunduğunu belirtiyor. Cari fiyatlı toplamlar fiyat değişimleri ile üretilen miktarları birlikte yansıtır. Bu nedenle 76,3 trilyon peso büyüklüğü reel üretim artışı veya alım gücü değişimi diye yorumlanamaz. Yıllık karşılaştırma için sabit fiyat ve örtük fiyat endeksi sonuçları aynı tanımlar ve dönemlerle incelenmelidir.