Uluslararası Para Fonu İcra Direktörleri Kurulu, 28 Eylül’de Liberya’nın 40 aylık Genişletilmiş Kredi Kolaylığı (ECF) düzenlemesindeki dördüncü incelemeyi ve 21 aylık Dayanıklılık ve Sürdürülebilirlik Kolaylığı (RSF) düzenlemesindeki ilk incelemeyi tamamladı. IMF duyurusuna göre karar ECF’den 19,3 milyon, RSF’den 17,62 milyon Özel Çekme Hakkı’nın (SDR) hemen kullandırılmasını mümkün kılıyor. Toplam 36,92 milyon SDR’dir. “Mümkün kılıyor” ifadesi bir ödeme teyidi değildir: açıklama, kurul kararının finansman kapısını açtığını söylüyor; paranın aynı gün Liberya’ya ulaştığını gösteren banka kaydı sunmuyor. SDR, IMF’nin uluslararası rezerv varlığıdır ve Liberya doları ya da ABD dolarıyla aynı birim değildir.

ECF ve RSF farklı politika amaçlarına hizmet ediyor. ECF, IMF’nin uzun süreli ödemeler dengesi sorunlarıyla karşılaşan düşük gelirli ülkelere yönelik ekonomik program finansmanı çerçevesidir. RSF ise iklim değişikliği ve diğer uzun vadeli yapısal risklere karşı dayanıklılığı artırmayı amaçlayan reformları destekler. İki incelemenin birlikte tamamlanması makroekonomik programla iklim reformlarını aynı değerlendirme takvimine getiriyor; fakat iki tesisi tek harcama kalemine dönüştürmüyor. IMF, ECF düzenlemesinin 25 Eylül 2024’te SDR 155 milyon toplam erişimle, RSF’nin de 27 Nisan 2026’da SDR 193,8 milyon toplam erişimle onaylandığını belirtiyor. Bu önceki onaylar, yeni inceleme kararından ayrı tarihler ve aşamalardır; toplam düzenleme büyüklükleri de bu haftaki kullandırıma eşit değildir.

IMF’nin ülke tablosu reel gayrisafi yurt içi hasıla büyümesini 2025’te yüzde 5,1 olarak kaydediyor, 2026’da yüzde 5,5’e çıkacağını öngörüyor. Madencilik üretimindeki güç, inşaat ve imalat, yakın dönemde büyümeyi destekleyen faaliyetler olarak anılıyor. Tüketici fiyatlarında yıl sonu değişimi 2025 için yüzde 8,3, 2026 için yüzde 5,8. İkinci oran bir tahmin; Eylül ayında gözlenmiş fiyat artışı veya yılın tamamlanmış sonucu değil. Bu iki dönemi tek “enflasyon düştü” cümlesinde birleştirmek veri niteliğini siler. Açıklama ayrıca yükselen yakıt fiyatı, azalan donör desteği, emtia oynaklığı ve iklim şoklarını görünüm için aşağı yönlü riskler arasında sayıyor.

Mali gündemde Katma Değer Vergisi’nin 2027’de uygulanması, madencilik vergilerinin gözden geçirilmesi ve vergi muafiyetlerinin rasyonelleştirilmesi var. Yetkililer, tek seferlik bir madencilik imtiyazı ödemesini uygulama kapasitesi sınırlı olduğu için 2026–27 boyunca aşamalı kullanmayı planlıyor. Böyle bir ödeme sürekli gelir gibi varsayılamaz; kamu yatırımına dönüşmesi proje seçimine, uygulamaya ve denetime bağlıdır. IMF tablosunda 2026 toplam gelir ve hibeler GSYH’nin yüzde 20,6’sı, toplam harcamalar yüzde 22,3’ü, hibeler hariç genel denge eksi yüzde 6,0 olarak öngörülüyor. Bunlar gerçekleşmiş bütçe sonuçları değil, program görünümündeki oranlardır. Hibeler dahil ve hariç açık ayrımı, dış destek varsayımının mali tabloyu nasıl etkilediğini gösterir.

Finans sektöründe banka yeniden yapılandırması ve sorunlu kredilerin azaltılması sürüyor; sermaye takviyesinin planlanandan yavaş ilerlediği belirtiliyor. Merkez bankası küresel petrol fiyatlarının enflasyon etkisini izlemeye ve gerekirse para politikasını sıkılaştırmaya hazır. Banknot kıtlığını hafifletmek için yeni banknot ihracı da acil öncelik olarak sıralanıyor. İklim tarafında ilk RSF reform adımlarındaki ilerleme olumlu diye tanımlansa da teknik yardım ve kalkınma ortaklarıyla koordinasyon gerekecek. Bunlar, finansmana erişimin tek başına bankaların kredi arzını, kamu projelerinin kalitesini ya da iklim dayanıklılığını artırdığı anlamına gelmediğini hatırlatıyor. Programın etkisi uygulamanın hızına ve denetimine bağlı.

Kararı üç aşamada izlemek daha açıklayıcıdır: kurul incelemesinin tamamlanması, SDR tutarlarının fiilen kullandırılması ve reformların ölçülebilir sonuç üretmesi. Duyuruda yer alan 2026 büyüme yüzde 5,5 ve yıl sonu fiyat değişimi yüzde 5,8, IMF’nin resmi tahminleridir; gerçekleşmiş veri diye sunulmamalıdır. Okurlar için pratik takip başlıkları VAT hazırlığı, madencilik gelirlerinin yönetimi, banknot bulunabilirliği, banka bilançoları ve iklim reformlarının tamamlanmasıdır. Kaynak açıklaması bu alanların tümünde ilerleme ölçen tek bir endeks sağlamıyor; her konu kendi idari ve istatistiksel göstergeleriyle izlenmeli. Haber, ülke programı tablosunu ve kurul kararını aktarıyor; bağımsız ulusal hesapları yeniden hesaplamıyor.