Statistics Canada, 22 Ekim’de yayımladığı Eylül 2026 verilerinde Kanada’da üretilen ürünlerin fabrika çıkış fiyatlarını ölçen Sanayi Ürün Fiyat Endeksi’nin (IPPI) ay bazında yüzde 2,0, yıllık bazda yüzde 14,5 yükseldiğini bildirdi. Kanada’daki imalatçıların satın aldığı girdileri izleyen Hammadde Fiyat Endeksi (RMPI) ise ayda yüzde 4,8, bir yılda yüzde 27 arttı. İki endeks farklı fiyat basamaklarını ölçüyor; tüketici fiyat enflasyonunun doğrudan karşılığı değiller.

IPPI içindeki enerji ve petrol ürünleri grubu eylülde yüzde 12,1 yükselerek endeksin aylık artışına en büyük katkıyı verdi. Rafine petrol ürünleri yüzde 13,7 arttı; dizel yüzde 18,4, hafif fuel oil yüzde 15,4 ve benzin yüzde 7,8 yükseldi. Enerji ve petrol çıkarıldığında IPPI yalnızca yüzde 0,3 arttı. Kimyasal ürünler yüzde 3,8 yükseldi; petrokimya boya ve pigmentleri yüzde 9,7, plastik reçineler yüzde 11 arttı. Bu, genel üretici fiyat artışında enerji bileşeninin baskın olduğunu gösteriyor, ancak her imalatçının maliyet yapısı aynı değil.

Eylül itibarıyla IPPI yıllık artış serisini 24. aya taşıdı. Bir yılda dizel fiyatları yüzde 106,1, hafif fuel oil yüzde 99,4, benzin yüzde 45,3 arttı. Metal tarafında işlenmemiş bakır ve bakır alaşımları yüzde 46,3, işlenmemiş alüminyum ve alaşımları yüzde 26,9 yükseldi; altın, gümüş ve platin grubu metallerinin artışı yüzde 31,9 oldu. Bunlar endeks alt gruplarındaki fiyat değişimleridir, spot piyasa fiyatı veya tüketici perakende etiketi değildir.

RMPI’deki aylık artışın başlıca kaynağı ham enerji ürünleri oldu: bu grup yüzde 14,4 yükseldi; geleneksel ham petrol yüzde 16,8, sentetik ham petrol yüzde 9,0 arttı. Ham enerji dışarıda bırakıldığında RMPI yüzde 0,4 geriledi. Maden cevheri ve konsantreleri yüzde 0,7 düşerken, ekin ürünleri yüzde 2,1 arttı ve kanola yüzde 3,7 yükseldi. Hayvan ürünleri yüzde 1,1 düşüş kaydetti. Yıllık RMPI artışı yüzde 27; ham enerji hariç artış yüzde 13,8 oldu.

Endeksler mevsim etkisinden arındırılmamış ulusal göstergelerdir. IPPI, ürün fabrikadan çıkarken üreticinin aldığı fiyatı; RMPI ise üreticilerin işletmeye getirdiği ham maddeler için ödediği, taşıma ve belirli vergi/gümrük maliyetlerini içerebilen fiyatı ölçer. Bu nedenle IPPI tüketicinin ödediği nihai fiyata eşit değildir. Kurum, Eylül referans ayıyla yeni örnekleme geçişini başlattı ve geçişin Aralık 2026’ya kadar aşamalı tamamlanacağını belirtti; yeni örnekten hesaplanan değerler eski örnekle yayımlanan geçmiş endeksleri geriye dönük değiştirmeyecek.

İstatistik Kanada’nın anket açıklaması, IPPI’nin Kanadalı imalatçıların sattığı ürün fiyatlarını; RMPI’nin ise imalatçılar tarafından ileri işlem için alınan hammaddelerin fiyatlarını izlediğini anlatıyor. İki endeks yaklaşık 6.000 ürünün fiyat hareketlerinden yararlanıyor. Bu ayrım, eylül ayındaki keskin değişimleri yorumlamaya yardımcı olur: IPPI artışı üreticilerin fabrika çıkışında elde ettiği gelirlerde yükselişe, RMPI artışı ise imalatçıların girdi maliyetlerindeki baskıya işaret edebilir. İki endeks de mağazada hanelerin ödediği fiyatı doğrudan ölçmez ve Tüketici Fiyat Endeksi yerine kullanılamaz. Kurum ayrıca işletmelerin bu ölçümleri sözleşme fiyatlaması ve sektör analizi için, İstatistik Kanada’nın ise nominal imalat değerlerini reel büyüme ve verimlilik tahminlerinde düzeltmek için kullandığını belirtiyor.

Bir önceki aylık açıklama, eylül sıçramasının düz bir eğilim değil yeni bir hareket olarak okunması gerektiğini gösteriyor. Ağustosta RMPI aylık yüzde 2,2 düşmüş; gerilemeye ham enerji ürünleri ve metal cevherleri katkı yapmış, ham enerji hariç endeks yüzde 1,5 azalmıştı. Eylülde RMPI yüzde 4,8 artarken enerji dışı ölçü yüzde 0,4 geriledi. Bu dönüş, eylülde ham petrolün büyük katkısıyla uyumludur; aynı zamanda enerji oynaklığının ana endeksi nasıl değiştirebildiğini de gösterir. Karşılaştırma ardışık ulusal endeks yayınları arasındadır ve imalatçı maliyetlerinde yapısal değişimi tek başına ayırmaz. Eylül duyurusundaki yeni örneklem geçişi nedeniyle kullanıcıların karşılaştırmalarda İstatistik Kanada’nın yöntem notlarını izlemesi gerekir.