Irak Planlama Bakanlığının Uluslararası İşbirliği Dairesi ile Kanada temsilcileri 4 Ekim’de, Kanada tarafından desteklenen 2025–2026 programlarının uygulamasını değerlendirdi. Bakanlık, kendi uygulama gözlemlerinin toplantıda ele alındığını bildirdi. Bu kayıt, bir donör toplantısından ibaret değil: kamu kurumlarının dış kaynakla yürütülen programları takip etme ve kalan fonu yeni politika öncelikleriyle eşleştirme biçimine dair bir uygulama görüşmesidir.

Görüşmenin diğer başlığı, Dünya Bankasının yönettiği Irak Yeniden Yapılanma ve Reform Fonu (I3RF) kapsamında kalan desteğin yeni hükümet önceliklerine yöneltilmesiydi. Kanada bu fona katkı veren donörlerden biri. Dolayısıyla konuşulan kaynak, yeni bir Kanada hibesi olarak sunulamaz; mevcut fon mekanizmasının devam eden programlara ve yeni önceliklere nasıl hizmet edebileceği tartışıldı. Duyuru kalan desteğin tutarını, kullanılabilir bakiyeyi veya belirli projelere tahsis kararını açıklamıyor.

Program değerlendirmesinin ekonomik değeri, bütçe girdisini gerçek hizmet veya altyapı çıktısıyla eşleştirebilmesinde yatar. Fakat açıklama program adlarını, harcama dökümünü, teslimat ölçülerini ya da bakanlığın gözlemlerinden hangilerinin düzeltici işleme dönüştüğünü vermedi. Bu nedenle toplantı, performansın iyileştiğinin kanıtı değildir. Buna rağmen değerlendirme ve öncelik uyumu konularının aynı görüşmede ele alınması, fon portföyünün yalnızca muhasebe açısından değil, yeni kamu hedeflerine katkısı yönünden de tartışıldığını gösteriyor.

Dış kaynaklı programları bütçeyle birlikte izlemek özellikle önemlidir: uygulama sorumluluğu kamu kurumlarında kalırken finansman farklı kanallardan gelebilir. Program bazında hedef, gerçekleşen harcama, fiziksel çıktı ve dönem bilgisi yayımlanırsa, donör katkısının kamu yatırımına nerede ek değer kattığı görülebilir. I3RF içindeki kararlar ayrıca açıklanırsa, kalan kaynağın hangi önceliklere yöneldiği ve eski projelerin devam edip etmediği de izlenebilir. Şu anki kaynak bu hesap verebilirlik verilerini sağlamıyor.

Bakanlık duyurusu yeni bir anlaşma, ek ödenek veya proje tamamlanması bildirmiyor. Doğrulanan gelişme, 2025–2026 Kanada destekli programlar hakkında uygulama değerlendirmesi yapılması ve mevcut I3RF desteğinin yeni hükümet öncelikleriyle ilişkisinin görüşülmesidir. Bir sonraki somut ilerleme, program bazında uygulama bilgisi ve alınan fon tahsis kararları yayımlandığında anlaşılabilecek. Ayrı bir kamu raporu, ortakların aynı uygulama dönemini mi kullandığını ve harcamanın hangi kurumun hesabında izlendiğini de göstermelidir. Böylece bağışçı katkısı, Irak’ın kendi bütçesinin yerine geçmiş gibi sunulmadan karşılaştırılabilir; aynı çıktı için iki kez finansman sayılması riski de azaltılır.