IMF personeli ile Haiti makamları, 28 Eylül’de yayımlanan açıklamaya göre Staff-Monitored Program’ın (SMP) dördüncü incelemesinde personel düzeyinde anlaşmaya vardı. Sonuç IMF yönetiminin onayına bağlı. Bu adım, İcra Direktörleri Kurulunun kredi düzenlemesini onayladığı veya Haiti’ye para aktarıldığı anlamına gelmiyor. SMP, yetkililerin ekonomik programının izlenmesine ve daha sonra IMF destekli finansmana erişim için uygulama geçmişi oluşturmaya yönelik gayriresmî bir araçtır. Sanal misyon 14–25 Eylül’de yapıldı. Anlaşma değerlendirme sürecinin ara aşamasıdır; kesin onay veya finansman kararı diye sunulmamalıdır.

IMF personeli, ekonominin 2026 mali yılında art arda sekizinci kez daralmasının beklendiğini ve yıllık enflasyonun yaklaşık yüzde 16 olacağını belirtiyor. Enflasyon Ekim 2025’te yüzde 32’nin üzerine çıkmıştı. Yaklaşık yüzde 16, kaydedilmiş gerçekleşme değil, 2026 mali yılına ilişkin tahmindir. Bu görünüm güvensizlik, ağır insani ve sosyal koşullar ve birden fazla olumsuz şokla birlikte aktarılıyor. Personel yüksek petrol fiyatlarının kamu maliyesi ve dış denge üzerinde baskı kurduğunu, yaşam maliyetlerine yansıdığını söylüyor. Gıda, yakıt ve temel hizmetlere erişim haneler için önemli olsa da duyuru hane bazında enflasyon ölçümü sunmuyor.

Net uluslararası rezervler Haziran 2026 sonunda yaklaşık 1,9 milyar ABD doları olarak veriliyor. Brüt rezervlerin ileriye dönük ithalatın yaklaşık yedi ayını karşılayacak düzeyde olduğu ifade ediliyor. Bu sayılar IMF personelinin raporladığı yaklaşık tahminlerdir; kesin denetlenmiş bilanço verisi gibi okunmamalı. İthalat karşılama ölçüsü, gelecekteki ithalat ihtiyacını referans alır ve her ay aynı miktarda döviz kullanılabileceği anlamına gelmez. Personel cari hesabın zayıf ticaret dengesine rağmen fazlada kalmasını bekliyor. Net rezerv ile brüt rezerv farklı kapsamlı ölçülerdir; tanımları belirtilmeden doğrudan kıyaslanmamalıdır.

Haziran 2026 sonunda programın nicel ve gösterge hedeflerinin tamamı, dış gecikmelerin birikmemesine ilişkin sürekli hedef hariç karşılandı. IMF, idari ve kapasite kısıtlarından doğan geçici dış borç gecikmelerinin hızla kapatıldığını bildiriyor. Bu istisna, hedeflerin çoğunun karşılanmasının uygulama sorunu yaşanmadığı anlamına gelmediğini gösteriyor: mesele borç servisinin zamanında yönetimi ve kurumsal kapasiteydi. Merkez bankasının finansmanı için belirlenen tavan da karşılandı. Yapısal reformlarda ilerleme sürse de zor çalışma ortamı ve kapasite eksikleri nedeniyle gecikmeler yaşandı. Dördüncü inceleme, hedeflerin yanında izleme ve uygulama sınırlamalarını da görünür kılıyor.

Yeni vergi kodunun 1 Ekim’de yürürlüğe girmesi bekleniyordu ve IMF bunu önemli bir kilometre taşı olarak tanımladı. Eylül açıklaması yaklaşan tarihi ve reform önceliklerini kayda geçiriyor; sonraki tarihte yasanın fiilen uygulandığını doğrulamıyor. Personel vergi ve gümrük idaresinin modernizasyonunu, kurumlar arasında veri uyumunu, yakıt fiyatlamasında kurallı ve şeffaf çerçeveyi, harcama takibini ve kamu yatırımları için nakit kontrolünü öneriyor. Sosyal yardımda yararlanıcıların daha iyi belirlenmesi de kamu kaynağını hedeflemek için vurgulanıyor. Bu reformların etkisi mevzuat tarihiyle değil, tahsilat ve hizmet sonuçlarıyla ölçülebilir.

Aşağı yönlü riskler arasında güvenlikte yeni bozulma, yüksek petrol fiyatları, yakıt ve asgari ücret artışlarının fiyatlara gecikmeli yansıması, ABD’de Haitililere yönelik geçici koruma statüsünün sona ermesiyle olası havale düşüşü ve El Niño kaynaklı kuraklık bulunuyor. Bunlar personelin risk senaryolarıdır, gerçekleşmiş sonuçlar değil. SMP borçlanma yetkisi vermez; açıklama, izleme geçmişinin daha sonra üst kredi dilimi kaynaklarına erişimi destekleyebileceği ihtimalini anlatıyor. Temel ayrım şudur: personel anlaşması yönetim onayına tabidir, rezerv ve enflasyon rakamları tahmindir, programın kendisi yeni finansman sağlamaz. Açıklama ülkenin ekonomik ve insani koşullarını IMF ekibinin değerlendirmesi olarak aktarıyor.