Haberin ayrıntıları

Kolombiya Ulusal İstatistik İdaresi DANE’nin SIPSA sistemi, 26 Eylül–2 Ekim 2026 haftasında sebze ve taze meyvelerin toptan satış fiyatlarının çoğunlukla gerilediğini, yumrulu bitkiler, kökler ve muz grubunda ise artışların öne çıktığını bildirdi. 2 Ekim tarihli haftalık bülten, tek bir ulusal gıda enflasyonu oranı vermiyor; ürün ve toptan pazar bazında fiyat kotasyonlarını ve yönlerini derliyor. Bu nedenle bulgular, bütün Kolombiya’daki her ürün için tek bir ortalama fiyat değişimi gibi okunmamalı. Bültenin öne çıkardığı karşıt yönler, aynı hafta içinde ürün arzı ve pazara göre farklılaşan fiyat hareketlerine işaret ediyor.

Sebzelerde fasulye (habichuela) fiyatı, ürünün işlem gördüğü 40 pazarın 33’ünde düştü. DANE, tüccarların Santander, Antioquia, Cundinamarca ve Valle del Cauca’dan daha fazla ürün geldiğini bildirdiğini aktardı. Örnek olarak Valledupar’daki Mercabastos’ta kilogram başına ortalama fiyat 4.917 Kolombiya pesosu, Cúcuta’daki Cenabastos’ta 4.005 peso olarak listelendi. Bunlar ilgili pazar için haftalık raporlanan birim fiyatlardır; ülke genelinde tüketicinin ödediği perakende fiyatı değildir. Hıyar türü pepino cohombro 40 pazarın 34’ünde geriledi; bülten yeni hasatların Cundinamarca, Santander ve Norte de Santander’den gelişini arz artışıyla ilişkilendirdi.

Taze meyvelerde Valencia portakalının fiyatı satış yapılan 24 pazarın 18’inde düştü. Bülten, Santander, Caldas, Huila ve Antioquia’da hasadın artmasını bu eğilim için tüccarların belirttiği arz bağlamı olarak aktardı. Limon común, lulo, mango Tommy, yerli armut, yerli red globe üzümü, ithal yeşil elma ve mora de Castilla da gerileyen fiyatlarla öne çıktı. Diğer taraftan meyve piyasasında tüm ürünler düşmedi: Tahiti limonu 31 pazarın 23’ünde artış gösterdi. Pazarlar arasında ürün çeşidi ve mevcut arz değiştiği için, bir meyvenin yaygın düşüşü aynı hafta her meyve veya pazarda düşüş olduğu anlamına gelmiyor.

Yumrulu ürünler grubunda capira patates 30 pazarın 23’ünde zamlandı. DANE, Antioquia, Nariño ve Cauca’dan birinci kalite ürün girişinin azalmasını açıklama olarak verdi. Popayán’daki Plaza de Mercado del Barrio Bolívar’da kilogram fiyatı 2.175 peso, Antioquia’daki El Santuario’da 2.813 peso olarak kaydedildi; rapor bu iki örnekte artışın yüzde 18’i aştığını söyledi. Yeşil hartón muzu 36 pazarın 26’sında yükseldi; tüccarlar bazı üretim alanlarında birinci kalite arzın azaldığını belirtti. Fiyat yönü sayımları yalnızca ilgili ürünün işlem gördüğü pazarları kapsar; örneğin 23/30, ülke çapında pazarların yüzde 77’sinde aynı miktarda artış olduğu veya satış hacminin değiştiği şeklinde yorumlanmamalıdır.

SIPSA-P’nin DANE metodolojisi, taze ve işlenmiş tarımsal gıda ürünlerinin toptan pazarlardaki satış fiyatlarını ürün, çeşit ve pazar düzeyinde toplar. Haftalık bülten, ortalama satış fiyatını ve önceki döneme göre yüzde değişimi bildirir; ürün fiyatları karşılaştırılabilirlik için çoğunlukla kilogram başına standardize edilir. İzleme işlemi olasılıklı örnekleme değil, başlıca toptan pazarlara ve seçilmiş ürün sepetine dayalı olasılıksız bir istatistiksel operasyondur. DANE, verileri pazardaki satış fiyatı kotasyonlarından derler; bu sistem perakende mağaza fiyatlarını, tüm hanehalkı satın alımlarını ya da her üreticinin satışını saymaz. Aynı bültendeki gıda arzı tablosu ayrı bir bileşendir ve 24–30 Eylül dönemindeki tonajları karşılaştırır; burada anlatılan fiyat sonuçlarının dönemi 26 Eylül–2 Ekim’dir. Bu iki dönemin ve ölçüm türünün birbirine karıştırılmaması gerekir.