Çin Doğal Kaynaklar Bakanlığı, 11 Eylül’de 2026 Çin Uluslararası Madencilik Konferansı sırasında AI-OreSeeking adlı “akıllı maden arama” sistemini tanıttı. Çin Jeolojik Araştırmalar Kurumu tarafından geliştirildiği belirtilen sistem, maden kaynaklarının tahmin ve değerlendirilmesi için bir arayüzde veri, bilgi, algoritma ve modelleri birleştirmeyi amaçlıyor. Kurum, bunu küresel ölçekte ilk resmi tanıtım olarak nitelendirdi; bu ifade kurumun duyurusuna aittir.

Duyuruda beş temel işlev sayılıyor: jeoloji ve maden büyük verisinin yönetimi; bilgi yönetimi; verilerin işlenmesi ve yorumlanması; akıllı tahmin ve değerlendirme; ayrıca maden arama için büyük bir model. Kuruma göre araçlar, farklı aşamalarda kullanılan verileri ortak bir iş akışında buluşturmayı hedefliyor. Bu tanım, sistemin bağımsız biçimde doğrulandığını veya her sahada aynı sonuçları verdiğini göstermez.

Çin Jeolojik Araştırmalar Kurumu, ülke çapında çok ölçekli jeolojik veri tabanı, milyonlarca kayıt içeren bir maden bilgisi grafiği ve jeoloji, jeofizik, jeokimya ile uzaktan algılama dâhil alanlarda 200’den fazla işlem, üç boyutlu modelleme ve tahmin algoritması bulunduğunu bildiriyor. Bunlar yayımlayan kurumun kapasite açıklamalarıdır; verilerin eksiksizliğine veya dışarıdan denetlenmiş doğruluğuna ilişkin ayrı bir değerlendirme duyuruda sunulmuyor.

Kurum ayrıca Batı Qinling’deki bir altın arama örneğinde 1:50.000 ölçekli 32 harita paftasının çok kaynaklı verilerinin beş günde işlendiğini, iki hedef alan ile dört elverişli bölgenin belirlendiğini ve ilgili tahmin-değerlendirme çalışmasının önce yaklaşık altı ay sürebildiğini söylüyor. Duyuru, bu örneği iş akışında yüzde 60’tan fazla verimlilik artışı iddiasıyla ilişkilendiriyor. Bu sonuç tek bir kurum raporlu uygulamadır; genellenebilir bir üretkenlik deneyi değildir.

Sistemin duyurusu, Çin’in kritik mineral arama kapasitesinde yapay zekâ kullanımına dair somut bir kamu kurumu örneği sunuyor. Ancak işletme maliyeti, yanlış pozitif oranı, saha sondajıyla doğrulama oranı ve ticari kullanıma ilişkin karşılaştırılabilir göstergeler açıklanmadı. Bu nedenle şirketlerin, yatırımcıların ve maden alıcılarının duyuruyu doğrulanmış rezerv artışı ya da yeni üretim olarak yorumlamaması gerekir. Haber yalnızca duyurulan sistem ve kurumun verdiği teknik kapsamı aktarıyor.

Sistem altın, demir, bakır, alüminyum, lityum, kobalt, nikel, kurşun-çinko, krom, potas ve uranyum dâhil farklı katı madenlerin araştırma ve değerlendirmesine uyarlanabilir diye tanıtıldı. Kurum, Tibet, Sincan, Fujian, Şandong ve İç Moğolistan’ın da aralarında olduğu ondan fazla eyalet veya bölgede yüzü aşkın araştırma, alan seçimi ve arama projesinde denendiğini bildirdi. “Deneme” ifadesi ticari lisans veya üretim anlamına gelmiyor.