Birleşik Krallık Ulusal İstatistik Ofisi’nin (ONS) 2 Ekim’de yayımladığı verilere göre, Nisan 2024-Mart 2025 mali yılında ülkede medyan hanehalkı harcanabilir geliri 39.200 sterlin oldu. Bu, bir önceki mali yıla kıyasla yüzde 3,5 artış anlamına geliyor. Harcanabilir gelir, doğrudan vergiler düşüldükten sonra hanelerin harcama ve tasarruf için elinde kalan tutarı ifade ediyor. Ücret ve serbest çalışma gelirlerinin yanı sıra özel emeklilik ve yatırımlardan gelen gelirler ile devletten alınan nakit yardımları da ölçüme dahil ediliyor.

ONS, farklı büyüklük ve bileşimdeki haneleri karşılaştırabilmek için gelirleri eşdeğerleştirme yöntemine göre düzenliyor. Bu işlem, hanedeki kişi sayısını ve yaşlarını dikkate alıyor; iki kişilik bir hanenin aynı yaşam standardına ulaşmak için tek kişilik hanenin iki katı gelire ihtiyaç duymayabileceğini kabul ediyor. Medyan, sıralanmış gelir dağılımının ortasındaki kişiyi temsil ettiği için birkaç çok yüksek gelirin etkisine açık olan ortalamadan ayrılıyor. Bu nedenle yayımlanan medyan, tipik gelirin izlenmesinde kullanılan göstergelerden biri; her hanenin eline geçen tutar veya kişisel bütçe tahmini değil.

Dağılımın alt ve üst beşte birlik dilimlerinde de artış görüldü. Nüfusun en düşük gelirli beşte birlik bölümünün medyan harcanabilir geliri yüzde 5,6 artarak 18.300 sterline ulaştı; ONS bu düzeyi 2020 mali yılındaki pandemi öncesi seviyeye dönüş olarak tanımladı. En yüksek gelirli beşte birlik dilimin medyanı ise yüzde 5 artışla 77.000 sterline çıktı ve iki yıllık düşüşün ardından 2021 mali yılı düzeyine geri döndü. Bu iki değişim, gelir dağılımındaki her hanenin aynı ölçüde kazanç sağladığını göstermiyor; grup medyanları, tek tek hanelerin hareketini takip etmiyor.

Eşitsizlik göstergeleri sınırlı değişim işaret etti. ONS’nin Gini katsayısı 2024 mali yılına göre 0,2 yüzde puan düşerek yüzde 32,7 oldu ve kurum bunu görece istikrarlı bir görünüm olarak niteledi. En yüksek gelirli beşte birlik grubun ortalama harcanabilir gelirinin en düşük gelirli grubun ortalamasına oranı olan S80/S20 oranı 5,6 kat seviyesinde kaldı. Gini ve S80/S20 farklı yönleri ölçtüğü için birlikte okunmalı; tek başlarına yoksulluk, yaşam maliyeti veya belirli bir politika kararının etkisi hakkında sonuç vermiyor.

Sonuçlar ONS Hanehalkı Finansları Araştırması’na dayanıyor. 2025 mali yılı için araştırma, Birleşik Krallık’taki yaklaşık 8.000 özel haneyi kapsadı. Bu sayı 2024 mali yılındaki 11.300 haneden yüzde 29 daha az. Örneklem, Yaşam Koşulları Araştırması’nın durdurulmasının ardından küçüldü; 2025 geçiş yılında hem Yaşam Maliyeti ve Gıda Araştırması hem de Yaşam Koşulları Araştırması verileri kullanıldı. ONS, 2026 mali yılından itibaren araştırmanın yalnızca Yaşam Maliyeti ve Gıda Araştırması verilerinden oluşacağını ve Nisan 2026’dan itibaren hedef örneklemin 30.000 haneye çıkarılacağını belirtiyor.

Kurum, özellikle daha ayrıntılı gelir dilimlerinde ve emekli hanelere ilişkin sonuçlarda belirsizliğin arttığını vurguluyor. Yanıt vermeme eğilimi ve örneklem bileşimindeki değişiklikler mevcut ağırlıklandırmayla tamamen giderilemiyor; ondalık dilimlerdeki değişimler gerçek gelir hareketlerinin yanı sıra örnekleme değişkenliğini veya kapsama sınırlamalarını yansıtabilir. Hanehalkı araştırması bakım evleri ve yurtlar gibi kurumsal yerleşimlerde yaşayanları ve evsiz kişileri kapsamıyor; en yüksek ve en düşük gelirlerin eksik bildirilmesi de ölçüm zorluğu. ONS, yoksulluk değerlendirmeleri için daha geniş örnekleme dayanan Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı’nın Households Below Average Income (HBAI) serisinin temel kaynak olduğunu hatırlatıyor. Bu nedenle yıllık artış oranları, örneklem uyarıları ve farklı serilerin yöntem farkları birlikte değerlendirilmelidir.