Dünya Bankası Grubu, 1 Ekim’de yayımladığı açıklamada Tonga’nın büyüme ve istihdam reformlarını destekleyen 15 milyon ABD doları tutarında Uluslararası Kalkınma Birliği (IDA) hibesini duyurdu. Tonga First Growth and Jobs Development Policy Financing adı verilen operasyon, iki bölümlü bir programın ilk aşaması. Banka, reform paketinin daha fazla ve daha iyi ücretli iş yaratmasının beklendiğini belirtiyor; açıklama belirli bir iş sayısı veya gerçekleşmiş istihdam sonucu vermiyor. Hibe, düşük gelirli ülkeler için IDA kaynaklarından sağlanıyor.

Programın politika çerçevesi özel sektör öncülüğündeki büyümeyi ve Tongalıların ekonomik fırsatlara erişimini genişletmeye odaklanıyor. Dünya Bankası, ülkede gençlerin dörtte birinden fazlasının eğitimde, istihdamda veya mesleki eğitimde olmadığını aktarıyor. Bu oran, duyuruda gençlerin karşılaştığı fırsat açığının göstergesi olarak kullanılıyor; hibe sayesinde bu payın ne kadar düşeceğine ilişkin bir hedef yayımlanmıyor. Kaynak, programı bir proje yapım sözleşmesi veya doğrudan işletmelere dağıtılacak bir nakit destek paketi olarak tanımlamıyor.

Açıklanan reform alanlarından biri dijital ödemelere ve finansal hizmetlere erişimin genişletilmesi. Bu alan, işlemlere erişimi iyileştirmeyi ve finansal katılımı desteklemeyi amaçlıyor. Duyuru kaç kişinin yeni hesap açacağını, hangi ödeme altyapısının kurulacağını, işlem maliyetlerinin nasıl değişeceğini veya kredi hacmini belirtmiyor. Bu nedenle hibe tutarı finansal kapsayıcılık sonucu ile eşitlenemez. Uygulama ilerledikçe hizmet kullanımı ve erişim göstergeleri, politika değişikliklerinin kullanıcılar üzerindeki etkisini ölçmek için gerekli olacak.

İkinci reform başlığı işgücü becerileri ve çıraklık programlarının güçlendirilmesi. Dünya Bankası bunu iş yaratma ve verimliliği geliştirme çabasının bir parçası olarak sunuyor; ancak açıklama eğitilecek kişi sayısı, meslek alanları, program süresi ya da işveren taahhüdü için nicel hedef vermiyor. Çıraklıkların istihdamla bağlantısı, katılımcıların tamamlanma ve işe yerleşme oranlarıyla değerlendirilebilir. Bunlar yayımlanan duyurudaki gerçekleşmiş sonuçlar değil, programın ilerlemesini izlemek için takip edilmesi gereken ölçülerdir.

Özel yatırım ortamı ve işletme büyümesi de desteklenecek reformlar arasında yer alıyor. Duyuru, hangi düzenlemelerin değişeceğini veya yatırımın hangi sektörlerde beklenebileceğini tek tek sıralamıyor. Okyanus kaynaklarının yönetimi ve deniz mekânsal planlaması ise ekonomik faaliyet ile koruma hedeflerini bir arada ele almayı amaçlıyor. Dünya Bankası, daha iyi yönetimin balıkçılık, turizm ve diğer okyanus temelli sektörlerde sürdürülebilir gelişimi desteklemesini bekliyor. Açıklamada belirli bir balıkçılık kotası, koruma alanı büyüklüğü veya yatırım miktarı yer almıyor.

Dünya Bankası hibe tutarını program finansmanı olarak açıklarken, bu toplamın bileşenleri veya uygulama takvimi için ayrıntılı bir ödeme tablosu yayımlamadı. Hibe bir kredi değildir ve açıklama Tonga’nın geri ödemesi gereken bir borç tutarı bildirmiyor. İkinci program aşamasının finansman büyüklüğü de bu duyuruda belirtilmedi. Böylece açıklanan 15 milyon dolar, ilk operasyonun destek tutarını gösteriyor; programın bütün maliyetini, özel sermaye seferberliği miktarını veya kamu harcaması çarpanını değil.

Tonga’nın küçük ada ekonomisi doğal afetlere ve dışsal ekonomik şoklara karşı dayanıklılık ihtiyacıyla karşı karşıya. Dünya Bankası açıklaması reformların kamu, insan ve doğal kaynakların daha iyi kullanılmasına katkı sunmasını hedefliyor. Bu genel çerçeve program mantığını açıklar, fakat hangi makroekonomik büyüme oranı ya da verimlilik artışının sağlanacağını ölçmez. Gençlerin istihdam, eğitim ve eğitim dışı kalma göstergesi, yapısal zorluğu tarif ediyor; onu tek başına programın başarısızlığı veya başarısı olarak yorumlamak için henüz erken.

Duyurunun ölçülebilir başlangıç noktaları 15 milyon dolarlık IDA hibesi ve gençlerin dörtte birinden fazlasının NEET grubunda olduğu yönündeki kaynak ifadesidir. Beklenen işler, beceri kazanımları ve okyanus ekonomisinin sürdürülebilirliği ise ileriye dönük amaçlardır. Uygulama değerlendirmesi için daha sonra açıklanacak politika adımları, katılım verileri, istihdam sonuçları, özel yatırım göstergeleri ve kaynak yönetimi ölçümleri gerekir. Bu ilk finansman duyurusu tek başına yeni işlerin oluştuğunu, özel yatırımın gerçekleştiğini veya çevresel durumun iyileştiğini kanıtlamaz.