Haberin ayrıntıları

Rosatom’un elektrik üretim birimi Rosenergoatom, 23 Ekim’de Rusya’daki nükleer santrallerin 2026’nın ilk dokuz aylık performansını Smolensk’teki bir teknik toplantıda değerlendirdi. Şirket yetkilisi, ana üretim göstergesi olan elektrik üretiminin planın üzerinde seyrettiğini söyledi, ancak dokuz aylık gerçekleşmiş üretim miktarını açıklamadı. Rosenergoatom yıl sonu için en az 220 milyar kilovatsaat üretim öngörüyor; bu bir tahmindir, gerçekleşmiş toplam değildir.

Şirket, güvenilirlik göstergelerinin geçen yılki düzeyini koruduğunu ve dokuz ay içinde personelin hatalı eylemleriyle bağlantılı ihlal yaşanmadığını bildirdi. Açıklama, toplantıda paylaşılan kurumsal değerlendirmeyi aktarıyor; bağımsız bir denetim raporu veya tüm santral olaylarının ayrıntılı dökümü sunmuyor.

Toplantının iş güvenliği bölümünde, Rusya’daki nükleer santrallerde gözetleme kameraları, makine görüşü ve bazı yapay zekâ uygulamalarının kullanıldığı belirtildi. Rosatom, video kayıtlarının algoritmalarla taranıp iş yerindeki sapmaların belirlenebildiğini ve ilgili uzmana hızlı müdahale için iletildiğini söyledi. Açıklama, sistemin kapsamını, yanlış alarm oranını, önlenen kaza sayısını veya ölçülmüş bir güvenlik etkisini vermediğinden teknoloji kullanımını sonuç ölçümüyle karıştırmamak gerekiyor.

Yetkililer ayrıca sonbahar-kış dönemindeki talep zirvesine hazırlığı, ekipmanların güvenilir işletimini ve eğitim merkezlerinin teknik donanımını ele aldı. Rosenergoatom’un açıklamasına göre şirket 10 faal santrali işletiyor; 34 güç ünitesinin toplam kapasitesi yaklaşık 29,8 GW ve Rusya elektrik üretimindeki payı yaklaşık yüzde 19. Bu portföy bilgileri şirketin genel ölçeğini verir; 2026 dokuz aylık dönemine ait bir üretim toplamı yerine geçmez.

Rosatom’un 2025 faaliyet açıklaması, nükleer ve rüzgâr santrallerinden toplam 220,7 milyar kWh, bunun 218,3 milyar kWh’sini nükleer santrallerden bildirdi. Rus nükleer filosunun o yıl kurulu güç kullanım katsayısını yüzde 87,22 olarak verdi. Bu rakamlar Ekim 2026 tahmini için bir önceki yıl karşılaştırma zemini sunuyor; ancak biri konsolide tam yıl sonucu, diğeri dokuz aylık hacmi açıklamayan ara dönem güncellemesi olduğundan doğrudan karşılaştırılamaz. Ekim açıklamasındaki 220 milyar kWh, tam yıl üretimi için alt sınır tahminidir. Gerçekleşmiş sonuç veya birebir yıllık artış olarak sunulmamalıdır.

Ekim toplantısında iş güvenliği ihlallerini belirlemek için kullanılan video analitiği de ele alındı. Rosatom, arşivlenmiş görüntü akışlarının hızla analiz edilerek ilgili uzmanlara uyarı gönderilebildiğini söylüyor. Açıklama video sisteminin kaç sahada kullanıldığını, uyarıların kaçının uygulanabilir bulunduğunu veya sistemin yaralanmayı önleyip önlemediğini belirtmiyor. Bu nedenle duyuru ölçülmüş bir güvenlik sonucundan ziyade araçları ve iş akışlarını tarif ediyor. Ayrıca bu uygulamayı işletme personelinin genel sorumluluğundan ayırıyor: tesis güvenliğine ilişkin yönetim sorumluluğu insanlarda kalıyor ve şirket bu sorumluluğun yasayla güçlendirildiğini belirtiyor. Aynı açıklama 34 ünite ve 29,8 GW’lık filo ölçeğini aktarıyor; bu ölçek tek başına belirli bir yapay zekâ aracının güvenlik veya kullanılabilirliği artırdığını kanıtlamaz.