Haberin ayrıntıları
Hollanda İstatistik Kurumu CBS’nin 7 Ekim’de yayımladığı geçici hesaplara göre ticari sektörde emek verimliliği 2025’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 2,5 yükseldi. CBS verimliliği, üretilen katma değerin çalışılan saat başına düşen miktarı olarak tanımlıyor. Aynı hesapta ticari sektörün brüt katma değeri yüzde 1,7 artarken toplam çalışma saati yüzde 0,8 geriledi. Bu iki hareket birlikte, saat başına ölçülen çıktının artmasına yol açtı. Sonuç kesinleşmiş nihai yıllık istatistik değil; CBS 2025 değerlerini açıkça geçici olarak işaretliyor.
Ölçü, yalnızca çalışan başına üretim veya toplam üretim artışı şeklinde okunmamalı. Çalışılan saatlerin azalması, katma değerin artmasıyla beraber verimlilik oranını yukarı taşır. Bu nedenle yüzde 2,5’lik sonuç, her çalışanın üretiminin aynı oranda yükseldiğini ya da her işletmenin maliyet ve kârının iyileştiğini kanıtlamaz. Sektör bileşimi, çalışma saati ölçümü ve ulusal hesapların daha sonra revize edilmesi de sonucu etkileyebilir. CBS, 2024 için yüzde 0,4 düşüş, 2023 için yüzde 2,0 düşüş bildiriyor; 2025 sıçraması bu önceki iki yılın ardından geldi.
CBS’nin ayrıştırmasına göre ticaret verimlilik artışına 1,00 yüzde puan, imalat 0,74 puan katkı sağladı; sağlık ve sosyal hizmetler 0,35 puanla sonraki sıradaydı. Ulaştırma ve depolama ile finansal hizmetlerin her biri 0,23 puan katkı verdi. Bu katkılar sektörün kendi büyüme oranları değil, ticari sektör toplamındaki verimlilik değişimine katkı ölçüsüdür. Enerji arzı ve bilgi-iletişim faaliyetleri ise her biri eksi 0,15 puanla en büyük negatif katkılardan ikisini oluşturdu. Sayıları sektör çıktısının düşüşü şeklinde yorumlamak doğru olmaz.
İkinci bir bileşen olan yapısal etki, çalışma saatlerinin sektörler arasındaki dağılımını izler. CBS, 2025’te saatlerin enerji arzı ve bilgi-iletişim gibi görece yüksek verimlilikli alanlarda daha hızlı artmasının bu etkiyi hafifçe pozitif, yüzde 0,1 düzeyinde yaptığını bildirdi. Bu, toplam saatlerin artması demek değildir; toplam saatler yüzde 0,8 azalmıştır. İlk etki sektörlerin kendi verimlilik değişimini, yapısal etki ise ekonomideki saat paylarının kaymasını anlatır. Ayrımı korumak, yıllık toplamın nasıl oluştuğunu anlamak için önemlidir.
CBS ayrıca sermaye kullanımını, çalışanların beceri bileşimini ve çok faktörlü verimliliği ayrı bir çerçevede değerlendiriyor. Bu başlıklar makine ve ekipmana saat başına daha fazla dayanma, işgücünün bileşimi ve ölçek ekonomileri ya da teknolojik ilerleme gibi etkenleri kapsar. Kurumun geçici açıklamasında 2025 artışının sektörlere göre bileşimi yer alsa da manşet artış tek başına yapay zekâ, otomasyon veya belirli bir yatırımın sonucu olarak gösterilemez. Sonraki nihai revizyonlar ve ayrıntılı sektör hesapları bu yorumu değiştirebilir. Bu nedenle yüzde 2,5, 2025 için ölçülmüş geçici bir toplam göstergedir; geleceğe dönük tahmin veya verimlilik hedefi değildir.


