Ürdün Enerji ve Maden Kaynakları Bakanlığının kırsal elektrifikasyon programı Fils Al-Reef’in yüksek yönlendirme komitesi, eylül ayında yaklaşık 204 konut ve tesis için elektrik bağlantısı ve güneş sistemi projelerini onayladı. Petra’nın 8 Ekim tarihli haberine göre toplam tahsis 648 bin Ürdün dinarıydı. Komiteye Enerji Bakanı Saleh Kharabsheh başkanlık etti. Bakanlık yetkilisi Hisham Momani, programın uygunluk koşullarının değiştirilmesinin ardından destek kapsamının konut toplulukları ile ekonomik faaliyetleri içerecek biçimde genişlediğini söyledi. Kaynak bu tutarı eylül ayında onaylanan projeler için tahsis olarak tanımlıyor; bu rakam gerçekleşmiş harcama veya tamamlanmış sistemlerin maliyeti değildir.

Tutarın dağılımı, programın farklı saha ihtiyaçlarını nasıl ele aldığını gösteriyor. Belediye imar sınırlarının içinde ve dışında bulunan konutlara 185 bin dinar ayrıldı. İmar dışındaki kümes hayvanı, büyükbaş, küçükbaş ve balık çiftliklerine 24 bin dinar; artezyen kuyusu bulunan çiftliklere 108 bin dinar tahsis edildi. Üretim, sanayi, yatırım, turizm ve diğer ekonomik projeler için 191 bin dinar destek kararlaştırıldı; bu destek, proje alanında yaşayan Ürdünlüler için iş oluşturma koşuluna bağlandı. Kamu projelerinin elektrik bağlantılarına 48 bin, mezarlıklara giden yolların aydınlatılmasına ise 11 bin dinar ayrıldı. Bu kalemler, toplam tahsis içindeki farklı amaçları belirtir; her grubun nihai elektrik tüketimini veya yaratacağı işi ölçmez.

Komite ayrıca düşük gelirli aileler ve Ulusal Yardım Fonu yararlanıcılarına ait 52 konut için şebekeye bağlı güneş sistemi kurulmasını onayladı. Amaç, ailelerin aylık elektrik giderlerini azaltmaya yardımcı olmak olarak açıklandı; kaynak tasarrufun büyüklüğünü veya kurulumların tamamlanma tarihini vermiyor. Programın önceki on yılda kurduğu istasyonlardaki yetersiz arzı ve kayıpları azaltmak için transformatör kapasitesinin yükseltilmesine 29 bin dinar ayrıldı. Bu kalem, yeni üretim kapasitesi değil, mevcut dağıtım altyapısının güçlendirilmesi olarak anlaşılmalı.

Açıklama, Fils Al-Reef başvurularının Bakanlar Kurulunca onaylanan ölçütler ve komite kararları çerçevesinde işleme alınmaya devam edeceğini belirtiyor. Haberin verileri eylül ayındaki onay kararlarına ve program tahsislerine ilişkin. Kaynak her proje için sözleşme, fiili harcama, devreye giriş tarihi, kapasite veya beklenen üretim miktarı açıklamıyor. Bu nedenle toplamı gerçekleşmiş yatırım gibi yazmak veya güneş sistemlerinin elektrik faturasını ne kadar düşürdüğünü hesaplamak mümkün değil. Yine de destek bileşiminin bir kısmının kırsal üretim ve istihdama bağlanması, programın sosyal bağlantı taleplerini tarım ve ekonomik faaliyetlerle birlikte ele aldığını gösteriyor. Yatırımın gerçek etkisi ancak kurulumlar ve bağlantılar tamamlandıktan, ölçülebilir kullanım verisi yayımlandıktan sonra değerlendirilebilir.

Tahsis ayrıntıları bir yatırım taahhüdü ile sahadaki sonuç arasındaki farkın izlenmesini de mümkün kılıyor. Örneğin güneş sistemi kurulumu, kurulum sayısı ve bağlantıların çalışır hale geldiği tarihle; transformatör iyileştirmesi ise kapasite veya kesinti göstergeleriyle takip edilebilir. Ancak bu duyuruda ne tamamlanan işler ne de öncesi-sonrası ölçümleri yer alıyor. Bu nedenle yararlanıcı sayısı, onaylanan iş sayısı olarak okunmalı; faal sisteme erişen hane sayısıyla eşitlenmemeli. Programın destek dağılımı, kamu hizmetleri ile ekonomik faaliyetlere aynı çerçevede kaynak tahsis ettiğini ortaya koyuyor. İleride yayımlanacak uygulama bilgileri, kırsal bölgelerde erişimin ne ölçüde genişlediğini ve tahsis edilen paranın ne kadarının kullanıldığını gösterebilir.

Petra’nın ayrı ayrı saydığı tahsis kalemleri 596 bin dinar ediyor; 648 bin dinarlık genel toplamla arasındaki 52 bin dinarın hangi kalemlere ait olduğu haberde açıklanmıyor. Bu farkı güneş sistemlerine yazmak için kaynak dayanağı yoktur.