Haberin ayrıntıları

Endonezya İstatistik Kurumu BPS’nin 1 Ekim 2026 tarihli yayınına göre, Ağustos 2026’da mal ihracatı 26,61 milyar ABD doları, mal ithalatı 23,06 milyar dolar oldu. İhracat Ağustos 2025’e göre yüzde 6,72, ithalat yüzde 19,09 arttı. İki aylık değer arasındaki fark yaklaşık 3,55 milyar dolarlık mal ticareti fazlasına işaret ediyor. BPS’nin özeti, bunun yanında Ocak-Ağustos toplamlarını ve petrol-gaz dışı ticaret ayrımını da veriyor.

Ağustos petrol ve gaz dışı ihracatı 25,62 milyar dolar olarak kaydedildi ve yıllık yüzde 7,23 yükseldi. Bu, toplam ihracat değerinden daha dar bir kalemdir; petrol ve gaz ticaretini içermez. Ocak-Ağustos 2026 döneminde toplam ihracat 193,64 milyar dolara çıktı ve önceki yılın eş dönemine göre yüzde 4,74 arttı. Sekiz aylık petrol ve gaz dışı ihracat 185,63 milyar dolar oldu; BPS bu gruptaki yıllık artışı yüzde 5,48 olarak bildirdi.

İthalat tarafında Ağustos toplamı yıllık yüzde 19,09 artışla 23,06 milyar dolara ulaştı. Petrol ve gaz dışı ithalat 19,53 milyar dolardı ve yüzde 17,20 yükseldi. Ocak-Ağustos döneminde toplam ithalat 186,39 milyar dolar, yıllık artış yüzde 19,84 olarak açıklandı. Petrol ve gaz dışı ithalat aynı sekiz ayda 157,09 milyar dolara yükseldi; değişim yüzde 16,83 oldu. Bunlar değer serileridir ve fiziksel ithalat miktarlarının aynı oranda arttığını göstermez.

BPS, Ocak-Ağustos mal ticareti fazlasını 7,25 milyar dolar olarak açıkladı. Bu net sonuç petrol ve gaz dışı ticarette 28,54 milyar dolarlık fazla ile petrol ve gaz ticaretindeki 21,29 milyar dolarlık açığın birleşiminden oluştu. Ayrım, genel dengenin sektörler arasındaki bileşimini gösterir. Bu rakamlar mal ticaretine aittir; hizmet ticareti, yatırım geliri ya da ödemeler dengesi cari hesabının toplamı değildir.

Karşılaştırmada aylık akımla yılbaşından bugüne birikimli toplamı birbirinden ayırmak gerekir. 26,61 milyar dolarlık ihracat ve 23,06 milyar dolarlık ithalat yalnızca Ağustos ayını kapsar. 193,64 milyar dolarlık ihracat ile 186,39 milyar dolarlık ithalat ise Ocak’tan Ağustos’a kadar sekiz ayı birleştirir. Yıllık yüzdeler de her serinin 2025’teki aynı ay veya dönemle karşılaştırmasıdır; aylık değişim oranı değildir.

BPS metodoloji belgeleri dış ticaret rakamlarının gümrük beyanlarından derlendiğini söylüyor. İhracat PEB, ithalat PIB belgelerine dayanıyor ve genel açıklama gümrük kayıtlarını tam sayım olarak tanımlıyor. Değerleme iki akımda farklıdır: ihracat FOB, yani yükleme limanında gemiye teslim aşamasındaki değer; ithalat CIF, maliyet, sigorta ve navlun dahil değer olarak hesaplanır. Her iki akım ABD dolarıyla ifade edilir. Bu değer tanımları, ihracat ve ithalat rakamlarının bire bir eşdeğer olmadığını hatırlatır.

Genel yöntem notu bazı malları, yolcu eşyaları ve boş konteynerler gibi, kapsam dışı sayar. İhracat için genel ticaret sistemi, ithalat için özel ticaret sistemi uygulanır; ithalat tanımı serbest ticaret bölgelerine ilişkin özel kapsam kuralları içerir. Bu nedenle yayımlanan seri, gümrük kayıtlarının ve kullanılan ticaret sistemi sınırlarının ürünüdür. BPS’nin aylık özeti değerlerin mevsim etkisinden arındırıldığını söylemiyor; burada böyle bir düzeltme varsayılmıyor.

Rakamlar nominal ABD dolarıyla ifade edilen mal ticareti değerlerini ve bu değerlerin yıllık değişimini gösterir. Döviz kuru etkisini ayırmaz, enflasyona göre düzeltilmiş reel değerler değildir ve tek başına fiziksel ticaret hacmini ölçmez. Ağustos ihracat ve ithalat değişimleriyle sekiz aylık fazla bu çerçevede okunmalıdır. Bu haber, BPS’nin 1 Ekim bültenindeki toplamları, petrol ve gaz dışı alt toplamları ve BPS metodoloji belgelerinde açıklanan kapsamı aktarır; kaynakta bulunmayan neden veya görünüm iddiaları eklemez.