Birleşik Arap Emirlikleri ile Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) arasındaki Ekonomik Ortaklık Anlaşması 6 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi. Emirates News Agency’nin aynı gün yayımladığı, BAE Dış Ticaret Bakanlığı açıklamasını aktaran habere göre çerçeve BAE ile AEB üyeleri Ermenistan, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan ve Rusya arasındaki mal ticaretini kapsıyor. Anlaşma gümrük vergilerini geniş ürün gruplarında azaltmayı ya da kaldırmayı, gümrük işlemlerini kolaylaştırmayı ve gereksiz ticaret engellerini ele almayı amaçlıyor. Metin ayrıca gümrük işbirliği, e-ticaret, ekonomik işbirliği ve küçük ve orta ölçekli işletmelerin uluslararası ticarete katılımı için kurallar getiriyor. Yürürlüğe giriş, bu kuralların başladığını gösteriyor; her şirketin otomatik olarak indirimden yararlandığı anlamına gelmiyor.

BAE açıklamasında tercihli erişimin tarife satırlarının yüzde 86’sından fazlasını kapsayacağı, bu ürünlerin iki taraf arasında bugün yapılan mal ticaretinin değerinin yaklaşık yüzde 96’sını temsil edeceği bildirildi. Bu iki oran aynı şeyi ölçmüyor: ilki ürün tarifelerinin ne kadarında tercihli muamele bulunduğunu, ikincisi mevcut ticaret değerinin ne kadarının bu kapsama girdiğini anlatıyor. Açıklama ürün bazında vergi indirimi, kotalar veya uygulama takviminin ayrıntısını vermediği için oranları tek bir ortalama gümrük vergisi indirimi gibi okumak mümkün değil. Anlaşmanın 2032’ye kadar yıllık ticareti yaklaşık 50 milyar dolara çıkaracağı beklentisi de bir politika hedefi ve öngörüsüdür; gerçekleşmiş sonuç değildir.

Açıklamaya göre BAE ile AEB arasındaki petrol dışı ticaret 2025’te 33,6 milyar dolara ulaştı; 2024’teki 29 milyar dolara göre yüzde 16 arttı ve 2021 düzeyinin dört katını aştı. 2025 ithalatı 17,8 milyar dolar, yeniden ihracat 13,7 milyar dolar olarak bildirildi. 2026’nın ilk yarısında petrol dışı ticaret yıllık karşılaştırmada yüzde 6,2 artarak 14,3 milyar dolara çıktı. Bunlar farklı dönemlere ait akım değerleridir; yıllık toplam ile altı aylık toplam doğrudan karşılaştırılamaz. Açıklama miktar ve fiyat bileşenlerini ayırmadığından, dolar değerindeki artış tek başına fiziksel sevkiyatların aynı oranda büyüdüğünü kanıtlamaz.

Anlaşma 27 Haziran 2025’te Minsk’te imzalanmıştı. BAE hükümeti, kapsamlı ekonomik ortaklık anlaşmaları programını 2031’e kadar petrol dışı dış ticareti 4 trilyon dirheme çıkarma hedefinin bir parçası olarak tanımlıyor. Gümrük maliyetlerinin azalması ihracatçıların pazara girişini kolaylaştırabilir; fakat lojistik ücretleri, menşe kuralları, ürün standartları, finansmana erişim ve talep de nihai ticareti etkiler. Bu nedenle 50 milyar dolarlık hedefi değerlendirmek için sonraki dönemlerde gerçekleşen iki yönlü mal ticareti, sektör dağılımı ve anlaşmanın gerçekten kapsadığı ürünler izlenmeli. Duyuru yürürlük tarihini ve kapsam göstergelerini doğruluyor; belirli bir şirkete ait yeni sipariş, gelir veya istihdam sonucu açıklamıyor.