Haberin ayrıntıları

Pakistan İstatistik Bürosu’nun 2 Ekim’de yayımladığı Eylül 2026 mal ticareti özeti, 2026/27 mali yılının Temmuz–Eylül ilk çeyreğinde ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,84 arttığını gösteriyor. PBS’nin resmî çalışma sayfasındaki tabloda ihracat 8,423 milyar ABD doları, bir önceki yılın aynı üç ayında 7,599 milyar dolar olarak veriliyor. İthalat ise 16,973 milyar dolardan 19,215 milyar dolara çıkarak yüzde 13,21 yükseldi. Bu iki akışın farkı olan mal ticareti açığının büyüklüğü 9,374 milyar dolardan 10,792 milyar dolara çıktı; artış yüzde 15,13 oldu. Dolayısıyla ihracattaki artış olumlu bir gelişme olsa da, dönem içindeki ithalat daha hızlı büyüdüğü için açık da genişledi. Rakamlar, hizmet ticaretini değil, PBS’nin mal ticareti istatistiklerini kapsıyor.

Eylül ayı tek başına daha güçlü bir ihracat görünümü verdi. PBS çalışma kitabında Eylül ihracatı 2,939 milyar dolar, Ağustos ihracatı 2,532 milyar dolar; aylık artış yüzde 16,07 olarak yer alıyor. Eylül 2025’teki 2,499 milyar dolar karşısında yıllık yükseliş yüzde 17,61. İthalat aynı ay 6,494 milyar dolara ulaştı; Ağustos’taki 5,824 milyar dolara kıyasla yüzde 11,50 ve geçen Eylül’deki 5,848 milyar dolara kıyasla yüzde 11,05 artış kaydetti. Aylık karşılaştırmada açık 3,292 milyar dolardan 3,555 milyar dolara, yıllık karşılaştırmada ise 3,349 milyar dolardan 3,555 milyar dolara genişledi. Eylül hareketi, çeyreğin toplamını tek başına açıklamaz: üç aylık sonuç Temmuz ve Ağustos akışlarını da içerir, aylık oranlar ise farklı karşılaştırma tabanlarına dayanır.

PBS çalışma kitabı tutarları milyon ABD doları ölçeğinde raporluyor; bu haberde karşılaştırma için milyar dolara çevrildi ve resmi tabloda yer alan yüzdeler aynen korundu. Kaynak, Eylül 2026 satırını “P”, Ağustos satırını “F” olarak işaretliyor; ayrıca Eylül 2026 için Federal Gelir Kurulu’ndan Gümrük Veri Alma Sistemi (DRS) verilerinin henüz beklendiğini not ediyor. Bu nedenle Eylül rakamları tamamlanmamış veri akışına tabi olabilir ve sonraki yayında revize edilebilir. PBS’nin çalışma sayfası, aynı tabloda aylık, yıllık ve kümülatif Temmuz–Eylül karşılaştırmalarını veriyor. APP de 3 Ekim’de aynı çeyrek toplamlarını PBS’ye atıfla yayımladı. Her iki kaynağın kapsamı mal ticareti; bu sayılar cari işlemler dengesi, hizmet ihracatı veya ulusal hesaplar hakkında sonuç çıkarmaya yetmez.

Verilerin gösterdiği temel ilişki bir neden-sonuç açıklaması değil, büyüme hızlarının karşılaştırmasıdır: ilk çeyrekte ithalat artışı ihracat artışını aştı ve açık önceki yılın aynı döneminden daha yüksek oldu. Tablolar hangi ürün gruplarının, pazarların veya fiyat-hacim değişimlerinin toplam farkı yarattığını burada açıklamıyor. Bunun için ürün ve ülke ayrıntı tabloları, birim değer ve miktar serileri ile mal sınıflandırmalarının ayrıca incelenmesi gerekir. Eylül verilerinin sonradan güncellenip güncellenmediğini izlemek de önem taşıyor; mevcut çalışma kitabı bazı gümrük kayıtlarının henüz ulaşmadığını açıkça bildiriyor. Bu nedenle çeyrek başlığı tek yönlü bir ihracat başarısı ya da dış dengenin kesin kötüleşme sebebi olarak okunmamalı. Mevcut resmi kesit, ihracatın yükseldiğini, ithalatın daha hızlı yükseldiğini ve nominal dolar cinsinden mal ticareti açığının genişlediğini gösteriyor.