Statistics Norway (SSB), Norveç’te üretilen malların yurt içi ve ihracat satış fiyatlarını izleyen üretici fiyat endeksinin (ÜFE) eylül sonuçlarını 9 Ekim’de yayımladı. Toplam endeks ağustosa göre yüzde 12,4, geçen yılın eylül ayına göre yüzde 48,8 yükseldi. Referans yılı 2021=100 olan endeksin eylül düzeyi 166,7 oldu. Bu seri üreticilerin ilk el satış fiyatlarını ölçer; tüketici fiyatlarıyla aynı şeyi ölçmez ve perakende fiyatların aynı yönde ya da aynı büyüklükte hareket edeceğini tek başına göstermez.

Enerji mallarının endeksi eylülde aylık yüzde 20,4 ve yıllık yüzde 90,1 arttı. Enerji malları hariç ÜFE’de aylık artış yüzde 0,5, yıllık artış yüzde 6,7 olarak kaydedildi. Bu ayrım, toplam rakamın enerji bileşenindeki güçlü hareketle önemli ölçüde farklılaşabildiğini gösteriyor. SSB ağırlık tablosunda enerji malları toplam ağırlığın 496,0/1.000’ini, enerji hariç ürünler 504,0/1.000’ini oluşturuyordu. Ağırlıklar endeksin bileşimini açıklar; şirketlerin harcamalarını veya tüketicilerin bütçesini doğrudan temsil etmez.

Üretici fiyatlarının yurt içi pazardaki toplamı ağustostan eylüle yüzde 2,5 yükselirken, ihracat pazarı endeksi yüzde 17,7 arttı. On iki aylık değişim yurt içi satışlarda yüzde 15,9, ihracatta yüzde 70,4 oldu. Bu fark, piyasaların ve ürün gruplarının aynı seyri izlemediğini gösteren bir bileşim sonucudur. SSB’nin tablolarında petrol ve gaz çıkarımı, imalat, madencilik, elektrik, gaz ve buhar arzı gibi sektörler ayrı gösterilir. Toplam seri tek tek bir sektörün performansı olarak okunmamalıdır.

Seçilmiş imalat kalemlerinde gıda ürünleri endeksi ayda yüzde 1,6 ve yılda yüzde 8,9 arttı. Rafine petrol ürünlerinde aylık değişim yüzde 4,0, yıllık değişim yüzde 47,0; temel metallerde sırasıyla yüzde 0,3 ve yüzde 17,0 oldu. Makine ve ekipman endeksi ayda yüzde 0,4, yılda yüzde 4,6 yükseldi. Bu farklılıklar, üretici fiyat hareketlerinin tek tip olmadığını ve sektör kapsamının manşet oranın yorumunda önem taşıdığını ortaya koyuyor.

SSB, ÜFE’yi anketlerle derlenen ürün fiyatlarından ve yıllık güncellenen ağırlıklardan hesaplıyor. Kurumun yöntem notlarına göre bazı eksik fiyat gözlemleri üst düzey endeks hareketlerinden yararlanılarak tahmin edilebiliyor; endeks mevsimsel olarak düzeltilmiyor. Dolayısıyla aylık değişim, takvim veya mevsim etkilerinden arındırılmış bir büyüme oranı olarak sunulmamalı. ÜFE, ulusal hesaplar ve kısa dönem ekonomik izleme dahil çeşitli kullanımlara sahiptir; ancak burada sunulan değerler enflasyonun sebebini tek başına açıklamaz.

SSB, üretici fiyatları ile ilk el yurt içi satış fiyatları endeksinin üretim, ihracat ve ithalat piyasalarındaki fiyat gelişimini farklı kapsamlarla birlikte izlediğini belirtiyor. Bu makaledeki ÜFE, Norveç’te üretilen ürünlere odaklanır; ithal malların ilk el iç piyasa fiyatları ayrı PIF serisinin kapsamındadır. Eylül rakamı, eylül ayındaki ölçümü ve 9 Ekim yayın tarihini ifade eder. Bir sonraki ÜFE güncellemesi 9 Kasım 2026 için planlanmıştır; yeni sonuç gelene kadar bu rakamlar son yayımlanmış gözlemdir.