Haberin ayrıntıları

Statistics Norway (SSB), Norveç piyasasında ilk el satışa konu olan malların fiyatlarını izleyen yurt içi satış fiyat endeksinin (PIF) eylül verilerini 9 Ekim’de yayımladı. Toplam endeks ağustosa göre yüzde 1,8, Eylül 2025’e göre yüzde 8,2 yükseldi. 2021=100 referanslı endeksin eylül düzeyi 143,3’tü. PIF’in kapsamı yalnız Norveç’te üretilen mallarla sınırlı değildir: Norveç üretimi malların ülke içinde ilk satışını ve ithal malların Norveç piyasasına ilk satışını birlikte içerir.

PIF ile üretici fiyat endeksi (ÜFE) yakından ilişkilidir, fakat aynı kapsamı ölçmez. SSB’ye göre PIF, Norveç pazarındaki yerli üretim ve ithal malların ilk el satış fiyatlarına odaklanır. ÜFE ise Norveç’te üretilip hem yurt içinde hem ihracat pazarında satılan malları kapsar. İki istatistik beraber değerlendirildiğinde yurt içi üretim, ihracat ve ithalat pazarlarının fiyat hareketleri ayrı ayrı izlenebilir. Bu nedenle PIF’teki yüzde 8,2 oranı, ÜFE’deki yıllık yüzde 48,8 ile doğrudan aynı gösterge gibi karşılaştırılmamalıdır.

Eylül PIF tablosunda ürün grupları arasında farklı yönler görüldü. Gıda endeksi ağustosa göre yüzde 0,5 düşerken yıllık yüzde 4,8 arttı. İçecek ve tütün grubu aylık yüzde 0,6, yıllık yüzde 3,3 geriledi. Yakıt dışı, yenmeyen ham maddeler aylık yüzde 0,7 azalırken yıllık yüzde 0,7 yükseldi. Buna karşılık mineral yakıtlar, madeni yağlar ve ilgili ürünler grubu ayda yüzde 11,1 ve yılda yüzde 69,9 arttı. Bu ayrışma, toplam endeksteki yükselişin tüm mal gruplarına yayılmadığını gösteriyor.

Diğer ana gruplarda kimyasallar ve ilgili ürünler aylık yüzde 1,5, yıllık yüzde 8,3 arttı. Malzemelerine göre sınıflandırılan mamul mallardaki değişim yüzde 0,1 aylık ve yüzde 4,0 yıllık oldu. Makine ve ulaştırma ekipmanları aylık yüzde 0,2 gerilerken yıllık yüzde 1,4 yükseldi; çeşitli mamul ürünler de ayda yüzde 0,3 geriledi ve yılda yüzde 1,7 arttı. SSB ayrıca her grubun endeks içindeki ağırlığını yayımlar. Gıdanın ağırlığı 248,4/1.000, makine ve ulaştırma ekipmanlarının ağırlığı 241,4/1.000 düzeyindeydi; ağırlıklar hesaplama bileşenidir, fiyat değişimi değildir.

Endeks, ilk satış aşamasında fiyat oluşumunu takip etmeye yarar; nihai tüketici etiket fiyatlarının bire bir aynısı değildir. İthal ürünler için fiyatlar CIF, yani maliyet, sigorta ve navlun dahil ulusal sınırda tanımlanırken, Norveç’te üretilip iç pazarda satılan mallar fabrika çıkışı fiyatıyla ele alınır. PIF tüketici alışveriş sepeti veya hanehalkı yaşam maliyeti ölçüsü olarak kullanılmamalıdır. SSB, bu endeksin sözleşme fiyatlarının zaman içinde düzenlenmesinde ve ulusal hesaplarda da kullanıldığını belirtiyor.

SSB yöntem notlarında PIF’in mevsimsel düzeltilmediğini ve eksik fiyat gözlemlerinin bazı durumlarda daha üst toplulaştırma seviyesindeki hareketlere göre tahmin edildiğini açıklıyor. Bu yüzden aylık değişimleri arındırılmış eğilim gibi okumak uygun değildir. Endeks ulusal düzeyde yayımlanır ve her ay güncellenir. Sonraki güncelleme 9 Kasım 2026 olarak duyuruldu. Bu haber, eylül için yayımlanmış ulusal endeks ve grup değerlerini aktarır; açıklamada yer almayan fiyat geçişkenliği, şirket maliyeti veya gelecekteki tüketici fiyatları hakkında sonuç çıkarmaz.