Haberin ayrıntıları
Statistics Norway (SSB), Norveç’in resmi istatistik kurumu, 9 Ekim’de Eylül 2026 tüketici fiyat endeksini yayımladı. TÜFE bir ayda yüzde 0,5, Eylül 2025’e göre yüzde 3,4 arttı. Endeksin referans yılı 2025=100 olarak tanımlanıyor; Eylül düzeyi 104,0 oldu. Bu oranlar, hanehalklarının satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyat değişimini ölçer. Tek bir ailenin harcama sepetini ya da her kişinin yaşadığı enflasyonu doğrudan göstermez.
Enerji ürünlerini dışarıda bırakan ve vergi değişikliklerine göre düzeltilen TÜFE-ATE, eylülde aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 3,0 yükseldi. Bu ölçü, toplam TÜFE’den farklı bir kapsama sahiptir: enerji fiyatlarının doğrudan etkisini ve vergi değişikliklerinin etkisini ayırmaya çalışır. Bu nedenle iki yıllık oranı eş anlamlı kabul etmek doğru olmaz. Her iki seri de fiyat eğilimini özetleyen istatistiksel ölçülerdir; gelecekteki enflasyon için tahmin değildir.
SSB’nin seçilmiş tablo verisinde gıda ve alkolsüz içecek fiyat endeksi eylülde 104,1 düzeyindeydi. Grup, ağustosa göre yüzde 0,1 gerilerken geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,4 yüksekti. Gıda kaleminin tek başına endeksi 103,6 oldu; aylık değişim eksi yüzde 0,7, yıllık değişim yüzde 2,2 olarak açıklandı. Alkolsüz içecek endeksi 107,3’e çıktı; aylık yüzde 4,0, yıllık yüzde 3,0 artış kaydetti. Alt gruplar arasındaki fark, toplam oranın bileşenleri gizleyebileceğini gösteriyor.
Aylık değişim ile yıllık değişim farklı soruları yanıtlar. Aylık oran, ağustos ile eylül arasındaki fiyat düzeyini karşılaştırır; yıllık oran ise eylül 2025 ile eylül 2026 arasındaki farkı gösterir. Yüzde 3,4 yıllık oran, fiyatların bir yıl önceki düzeyine kıyasla daha yüksek olduğunu söyler; fiyatların her ay aynı hızla arttığı anlamına gelmez. Endeks düzeyi 104,0 da yüzde 104 enflasyon demek değildir; 2025 ortalaması 100 olarak ölçeklenmiş fiyat endeksi seviyesidir.
TÜFE, fiyat hareketlerini farklı ürün ve hizmet gruplarını ağırlıklandırarak bir araya getirir. SSB ayrıca vergi değişikliklerine göre düzeltilmiş, enerji hariç ölçüyü yayımlar. Hangi göstergeye bakıldığı, yorumun kapsamını belirler. Buradaki iki yıllık oran yalnızca Norveç’in ulusal istatistiğidir; Avrupa ülkeleriyle karşılaştırma için uyumlaştırılmış HICP gibi ayrı bir seri gerekir. Bu haber, SSB’nin yayımladığı seçilmiş rakamları aktarır ve açıklamada bulunmayan neden-sonuç ilişkilerini varsaymaz.
Seri aylık olarak güncellenir; bir sonraki TÜFE yayını 10 Kasım 2026 için planlanmıştır. Sonraki veri, eylül değerlerinin üzerine eklenerek yeni referans ayını kapsayacaktır. Bu tek yayından ücretlerin, kiraların, faizlerin ya da hanehalkı satın alma gücünün nasıl değiştiği çıkarılamaz; bunlar farklı veri ve tanımlar gerektirir. SSB’nin tablo ve yöntem notları, oranların hangi kapsamda ölçüldüğünü izlemek için esas alınmalıdır.


