Haberin ayrıntıları
Nijerya Başkan Yardımcısı Kashim Shettima, eyalet hükümetlerini 2023 Elektrik Yasası’nın sağladığı yetkilerle eyalet içi elektrik piyasaları kurmaya, düzenleyici kurumlarını geliştirmeye ve özel yatırımı çekmeye çağırdı. Federal Enformasyon ve Ulusal Yönelim Bakanlığının 21 Ekim tarihli haberine göre çağrı, Abuja’daki ulusal paydaş çalıştayının açılışında yapıldı. Shettima toplantıya katılmadı; konuşması Başkan Yardımcısı adına Başkan Yardımcılığı Genelkurmay Başkan Yardımcısı Ibrahim Hassan Hadejia tarafından okundu.
Yasa, eyaletlerin uygulanabilir anayasal ve yasal çerçeve içinde kendi sınırları içindeki elektrik piyasalarını geliştirmesine ve düzenlemesine imkân tanıyor. Shettima, her eyaletin kaynak ve talep yapısının farklı olabileceğini söyleyerek güneş, gaz ve hidroelektrik potansiyelinin tarım, imalat, sağlık ve eğitim için yatırıma dönüştürülmesini istedi. Bunun gerçekleşmesi yalnızca yasal yetkiyle mümkün değil: bakanlık haberinde eyaletlerin düzenleyici kurum, teknik kapasite ve ticari açıdan uygulanabilir piyasa kurması gerektiği de vurgulanıyor.
Başkan Yardımcısı, federal NERC, Federal Güç Bakanlığı, Nijerya Valiler Forumu ve eyalet düzenleyicilerini bir araya getirecek Ulusal Elektrik Reformu Akran Değerlendirme ve Uygulama Çerçevesi önerdi. Gönüllü olarak tasarlanan ve yıllık değerlendirmeler içermesi beklenen mekanizma; piyasa geliştirme, yatırım hazırlığı, tüketici koruması ve erişimde ilerlemeyi gözden geçirecek, eyaletlerin birbirinden öğrenmesini ve teknik destek ihtiyaçlarının belirlenmesini sağlayacak. Duyuru çerçevenin kurulmuş olduğunu veya katılımcı eyaletlerin belirlendiğini söylemiyor.
NERC Uyum birimi temsilcisi çalıştayda, komisyonun 17 eyalete düzenleyici yetki devri verdiğini ve Akwa Ibom’un en son eyalet olduğunu açıkladı. Bu, etkin eyalet piyasası sayısı değildir: haber her eyaletin lisanslama, tarife onayı, altyapı, bağlantı veya hizmet kalitesi durumunu ayrı ayrı vermiyor. Valiler Forumu temsilcisi ayrıca yatırımın sürdürülebilirliği ile tüketiciyi korumayı dengeleyecek standart bir tarife çerçevesi üzerinde çalışıldığını söyledi. Taslak bir çerçevenin yürürlüğe girdiğine dair bilgi verilmedi.
Shettima’nın konuşması, hükümet bütçesinin tek başına elektrik altyapısı dönüşümünü finanse edemeyeceğini savunarak özel sermayeyi teknoloji ve uzmanlıkla birlikte davet etti. Aynı zamanda öngörülebilir düzenleme, yatırım korumaları, uyuşmazlık çözümü ve keyfî faturalandırma ile düşük hizmet kalitesine karşı tüketici güvenceleri çağrısında bulundu. Açıklamada yeni finansman, yatırım tutarı, üretim kapasitesi veya elektrik erişimi sonucu ölçülmedi. Önerinin etkisi, eyalet kurumlarının fiilen kurulması, düzenleme kalitesi ve yeni piyasalarda kullanıcıya sağlanan hizmetle değerlendirilebilir.
