Ürdün Enerji ve Maden Kaynakları Bakanlığı, Fils Al-Reef programı komitesinin eylülde yaklaşık 204 ev veya tesis için elektrik desteği kapsamında toplam 648 bin dinar onayladığını açıkladı. Petra’nın aktardığı bakanlık verisinde 191 bin dinar ekonomik ve üretken projelere, 29 bin dinar trafo kapasitesinin iyileştirilmesine ayrıldı. Ayrıca düşük gelirli 52 ev için şebekeye bağlı güneş sistemleri bildirildi. Açıklama ayrıca konutlara 185 bin, imar alanı dışındaki hayvancılık çiftliklerine 24 bin, artezyen kuyulu çiftliklere 108 bin, kamu projelerine 48 bin ve mezarlık yollarına 11 bin dinar ayırdı. Güneş sistemleri için ayrı bir maliyet verilmedi.

Bu program, kırsal elektrik erişimini yalnız hane bağlantısı olarak değil, üretken kullanım ve yerel ekonomik faaliyetle birlikte ele alıyor. Üretken proje desteğinin yerel Ürdünlü istihdam koşuluna bağlanması, kamu desteğini iş yaratma amacına yöneltiyor. Trafo kapasitesi ise tekil güneş sistemi kurulumundan farklı olarak şebekenin daha fazla bağlantı veya yükü taşıma kabiliyetini etkileyebilir. Bu kalemler farklı sonuçlar üretir; aynı yatırım ölçüsü gibi toplanmamalıdır.

648 bin dinar, komitenin onayladığı destek tutarıdır; gerçekleşmiş harcama veya tamamlanmış kurulum değil. Onaydan sonra başvuru sahibi ve saha doğrulaması, bağlantı izni, tedarik ve montaj gibi aşamalar gerekebilir. Kaynak, bu işlemlerin hangi aşamada olduğunu veya paranın ne kadarının ödendiğini açıklamıyor. Dolayısıyla 204 ev/tesis ile 52 güneş sistemi, yararlanıcı ve destek türü bakımından farklı kümeler olabilir; bunları tek bir toplam proje sayısı gibi yorumlamak doğru olmaz.

Ekonomik etkiyi değerlendirmek için destek alan projelerin sadece sayısı değil, elektrik hizmetinin güvenilirliği ve kullanım amacı da izlenmeli. Üretken faaliyetlerde enerji erişimi çalışma saatlerini ve ekipman kullanımını etkileyebilir; ancak bunun istihdama dönüşmesi işletmenin faaliyete geçmesine ve sürdürülebilir talebe bağlıdır. Güneş sistemleri için bağlantı ve üretim kayıtları, trafolar için kapasite ve arıza göstergeleri, ekonomik projeler için ödeme ve iş doğrulaması ayrı ayrı raporlanmalıdır.

8 Ekim’de yayımlanan bilgi, eylül ayında onaylanan tahsisleri gösteriyor. Bakanlık duyurusu kurulumların tamamlandığını, yaratılan iş sayısını veya enerji çıktısını raporlamıyor. Sonraki raporlar onay, ödeme, montaj, devreye alma ve kullanım sonuçlarını birbirinden ayırırsa programın kırsal erişim ile geçim faaliyetine katkısı değerlendirilebilir. Tahsis tutarları içinde 191 bin dinarın üretken projelere ayrılması, programın yalnız bağlantı maliyetini karşılamayı hedeflemediğini gösteriyor; yine de istihdam şartının nasıl denetleneceği açıklanmadı. Bu tür desteklerde onaylanan başvuru, ödenen tutar ve hizmete giren tesis ayrı aşamalardır. Her biri raporlanırsa kaynakların kırsal işletmelerde kapasite oluşturup oluşturmadığı anlaşılabilir.