Haberin ayrıntıları

İrlanda Merkezi İstatistik Ofisi (CSO), 2 Ekim’de yayımladığı Eylül 2026 Live Register sonuçlarında iki farklı aylık görünüm sundu. Mevsim etkilerinden arındırılmış toplam ağustostaki 173.200’den 172.200’e indi; aylık düşüş 1.000 kişi oldu. Mevsim etkilerinden arındırılmamış toplam ise 167.193 olarak kaydedildi. Bu ham sayı, Eylül 2025’teki 165.243’e kıyasla 1.950 kişi ya da yüzde 1,2 daha yüksekti. Bu iki karşılaştırma birbiriyle çelişmiyor: düzeltilmiş seri mevsimsel örüntüleri ayıklar ve aydan aya kısa vadeli yönü değerlendirmeye yardımcı olur; ham seri belirli referans haftasındaki kayıtlı kişi toplamını gösterir. Birini diğerinin yerine kullanmak, farklı ölçüleri karıştırır.

Live Register, işsizlerin tümünü sayan bir nüfus araştırması veya resmi işsizlik oranı değildir. CSO’nun tanımında, 65 yaş altındaki Jobseeker’s Benefit (JB) talep sahipleri, belirli koşulları karşılayan Jobseeker’s Allowance (JA) başvuru sahipleri, yeni Jobseeker’s Pay Related Benefit (PRB) programındaki kişiler ve bazı diğer sosyal sigorta katkı kayıtları bulunur. Sistematik kısa süreli çalışanlar ile küçük çiftçiler ve bazı serbest çalışanlar gibi gruplar ilgili kapsam kurallarına göre dışarıda kalır. Ayrıca kayıtlı bazı kişiler ödeme almıyor olabilir: bekleyen kararlar, askıya alınmış ödemeler, reddedilen başvurular ve kredi katkısı başvuruları da kapsama girebilir. Dolayısıyla 167.193, istatistiksel tanıma göre kayıtlı kişi/başvuru sayısıdır; işsiz kalan herkesi, iş arayan herkesi ya da ödeme alanları tek başına ifade etmez.

Yıllık değişimin içinde kayıt süresine göre farklılaşma görülüyor. Eylül’de 113.676 kişi bir yıldan kısa süredir kayıtlıydı; toplamın yüzde 68,0’ı olan bu grup, bir yıl öncesine göre 3.004 kişi veya yüzde 2,7 arttı. En az bir yıldır kayıtlı olanların sayısı 53.517’ye indi; bu, yıllık 1.054 kişilik ya da yüzde 1,9 düşüş demek. İki grup birlikte toplam 167.193’ü oluşturuyor. Bir yıldan kısa süreli kayıtlardaki yükseliş ile uzun süreli kayıtlardaki düşüş aynı anda gerçekleştiği için toplam artış, tüm süre gruplarında eşit bir kötüleşme olarak yorumlanamaz. Yaş dağılımında en büyük tek grup 25–34 yaş aralığıydı: 40.845 kişi, toplamın yüzde 24,4’ü. Kayıtlıların yüzde 56,0’ı erkek, yüzde 72,1’i İrlanda vatandaşı olarak bildirildi.

Program türlerine ilişkin karşılaştırmalar da kurumsal bir değişikliği hesaba katmalı. JA sayısı Eylül 2025’e göre yüzde 3,0 veya 3.306 artarken, JB talepleri yüzde 48,4 ya da 8.710 azaldı. PRB kapsamında 7.828 kişi vardı; bu program 31 Mart 2025’te, o tarihte veya sonrasında tamamen işsiz kalan kişiler için başlatıldı. CSO, yeni programın JB sayısındaki yıllık düşüşe katkıda bulunduğunu açıkça belirtiyor. Bu nedenle JB ve PRB kategorilerindeki değişim, aynı tanım altında işgücü piyasasının doğrudan bire bir kıyası değildir; program kapsamı ve başvuru kanalı değişmiştir. Toplam Live Register yine kişi kayıtlarının kapsamını gösterir, fakat bileşenleri etkileyen idari kuralların da zaman içinde değişebildiği unutulmamalıdır.

CSO verileri, Sosyal Koruma Bakanlığı’nın idari kayıtlarından derleniyor; hanehalkı anketi değildir. Referans ayı, ayın son perşembesini içeren pazartesi-pazar haftasıdır. CSO, Live Register’ı resmi işgücü istatistiklerinin kaynağı olan Labour Force Survey (LFS) işsizlik oranından ayrı tutuyor; farklı kaynaklar farklı kavramları ve nüfusları ölçtüğü için seviyeleri doğrudan kıyaslanmamalı. Mevsimsel düzeltme X-12-ARIMA yöntemiyle, yaş ve cinsiyet bileşenleri üzerinden yapılıyor ve yeni ay eklendikçe geçmiş düzeltilmiş değerler revize edilebiliyor. CSO bu aylık revizyonların genellikle küçük olduğunu, yıllık model incelemesinin daha büyük değişiklik getirebileceğini söylüyor. Bu nedenle 172.200’lük düzeltilmiş değer de kesin ve değişmez bir nüfus sayımı olarak değil, güncellenebilir istatistiksel tahmin olarak okunmalı.