Eurostat’ın 2 Ekim’de yayımladığı görünüm, sağlık sisteminin iki ayrı unsurunu karşılaştırıyor: meme kanseri tarama programlarına idari katılım ve nüfusa göre mamografi cihazı sayısı. İlk göstergenin referans yılı 2024. Yayımlanan yaş grubunda uygun kadınların program kayıtlarına göre tarama oranı Danimarka’da %82,1, İsveç’te %82,0, Finlandiya’da %81,6, Slovenya’da %77,8 ve İrlanda’da %71,2 oldu. Değer bulunan ülkelerin alt ucunda Macaristan %27,2, Kıbrıs %29,2, Polonya %33,8, Letonya %38,2 ve Avusturya %41,3 kaydetti. Bu rakamlar program kayıtlarını anlatıyor; ülkeler arasındaki farkların nedenini veya tek tek kadınların sağlık durumunu ve sonucunu göstermiyor.

Paydanın ne olduğu kritik. Eurostat oranı, önceki iki yılda mamografi çektirmiş ya da ulusal önerilen tarama sıklığını izlemiş 50–69 yaş kadınların, organize programa katılmaya uygun kadınlar içindeki payı olarak tanımlıyor. Dolayısıyla bu, o yaş aralığındaki bütün kadınlar için nüfus temelli bir tahmin değil. Ulusal kurallar ve veri toplama sistemleri farklı; kaynak bazı ülkelerde dönem içinde değişiklikler olmuş olabileceğini de belirtiyor. İsveç programı 40–74 yaşlarını kapsıyor ve karşılaştırmanın manşet yaş aralığından daha geniş. Bulgaristan ve Romanya’da ulusal meme kanseri tarama programı bulunmadığından karşılaştırılabilir program oranı yok; Yunanistan için oran verisi de mevcut değil. Başka ülkelerde tarama aile hekimleri üzerinden yürütülebiliyor veya program verileri toplanamayabiliyor. Eksik gözlem sıfır katılım şeklinde okunmamalı.

2019’a göre değişim yüzde puan olarak veriliyor. Yüzde puan, iki yüzde oranı arasındaki mutlak farktır; göreli büyüme oranı değildir. Verisi bulunan ülkelerin dokuzunda artış kaydedildi. En büyük artış 12,5 yüzde puanla Slovakya’da; onu 10,0 ile Hırvatistan ve 9,9 ile Estonya izledi. İsveç ve Finlandiya değişmedi. Diğer 11 ülkede düşüş görüldü; gerileme İrlanda’daki 0,4 yüzde puandan Malta’daki 21,8 yüzde puana uzandı. Bu karşılaştırmalar bildirilen iki uç dönemin farkını gösteriyor. Haber notu tam bir yıllık seri sunmadığı için sonuçlardan her yılın seyrini veya değişimin nedenini çıkarmak doğru olmaz.

Ayrı bir gösterge, yalnızca mamografi çekmek üzere tasarlanmış cihazları 100.000 kişi başına ölçüyor. 2024’te Yunanistan 7,6 cihaz, Kıbrıs 6,9 ve İtalya 3,7 bildirdi. Polonya, Çekya, İsveç ve Romanya 1,1 ile alt sıradaydı. 2019’dan beri cihaz yoğunluğu on ülkede arttı; en belirgin artış Kıbrıs’ta 100.000 kişi başına 1,3 cihaz oldu. Dört ülkede azalış görüldü; İsveç’te 0,8, Malta’da 0,7 cihazlık düşüş bunlar arasında. Altı ülkede değer değişmedi. Cihaz yoğunluğunun paydası bütün nüfustur; program katılımının paydası ise programa uygun kadınlardır. Bu ölçü randevu bulunabilirliğini, coğrafi erişimi, cihaz kullanımını, bekleme süresini veya bakım kalitesini doğrudan göstermez. Almanya, İrlanda, Fransa, Macaristan, Hollanda ve Portekiz için her iki karşılaştırma yılında cihaz verisi yoktur.

Veriler Eurostat’ın hlth_ps_prev ve hlth_rs_medim veri kümelerinden geliyor; istatistik kurumu bu veri kümelerini son olarak 13 Temmuz 2026’da güncelledi, haber görünümü ise 2 Ekim’de yayımlandı. İlk veri kümesi program temelli koruyucu tarama oranlarını, ikincisi tıbbi görüntüleme cihazlarını kapsıyor. Kavramların ve veri boşluklarının farklı olması ülkeler arası yorumun sınırlarını belirliyor. Bu göstergelerin hiçbiri tek başına taramanın etkinliğini, kanser görülme sıklığını, ölüm oranını veya eğilimin nedenini kanıtlamaz. Veriler, sınırları açıkça belirtilmek kaydıyla program erişimini ve cihaz yoğunluğunu betimlemek için kullanılabilir. Kişisel tıbbi öneri değildir; bir ülke karşılaştırmasından kişinin kendi tarama zamanına ilişkin sonuç çıkarılmamalıdır.