Haberin ayrıntıları

İstatistik Kanada’nın 1 Ekim’de yayımladığı Machinery and Equipment Price Index (MEPI), Kanada’daki sektörlerin satın aldığı makine ve ekipman için Temmuz 2026 fiyat hareketlerini gösteriyor. Tüm yerli ve ithal ürünleri birleştiren endeks Haziran’daki 127,2’den Temmuz’da 129,0’a çıktı. Bir ondalığa yuvarlanmış bu seviyelerden hesaplanan aylık artış yaklaşık yüzde 1,4’tür. Haziran verisi bu yayında revize edildi. Bir yıl önce, Temmuz 2025’te endeks 122,2 idi; buna göre yıllık artış yayımlanmış düzeylerden yaklaşık yüzde 5,6 olarak hesaplanır. Bu değerler Kanada genelindeki endekslerdir; tek bir eyalet, kent ya da işletme için ayrı fiyat hareketi sunmaz. MEPI tüketici fiyat endeksi değildir: sanayilerin sermaye yatırımı kapsamında satın aldığı makine ve ekipman fiyatlarını izleyen bir girdi fiyat göstergesidir.

Yerli makine-ekipman endeksi Temmuz’da 132,9’a ulaştı; Haziran’daki 132,2 değeri güncellenmiş seridir. İthal ürün endeksi 125,9’dan 128,3’e yükseldi. Bu iki yayımlanmış düzeyden hesaplanan değişimler yerli ürünlerde yaklaşık yüzde 0,5, ithal ürünlerde yüzde 1,9’dur. Yıllık kıyaslamada yerli endeks Temmuz 2025’teki 127,4’ten yüzde 4,3 civarında, ithal endeks 120,7’den yüzde 6,3 civarında arttı. İthal hareketin daha yüksek olması, bileşik endeksin bu oranda artması demek değildir: her bileşenin sepetteki ağırlığı farklı olabilir. Buradaki yüzde değişimler, tablodaki bir ondalık hassasiyetinde yayımlanan endekslerden tarafımızca hesaplanmıştır; kaynak ayrı bir aylık yüzde değişim tablosu vermiyor.

129,0 seviyesi “Temmuz’da fiyatlar yüzde 29 arttı” anlamına gelmez. MEPI’nin referans dönemi 2016’dır ve endeks o yıl için 100 olarak belirlenmiştir. Bu nedenle Temmuz’daki 129,0, ölçülen fiyat düzeyinin 2016 referansına göre yaklaşık yüzde 29 daha yukarıda bulunduğunu ifade eder; aylık ya da yıllık artış oranı değildir. Aylık değişim, Haziran 127,2 ile Temmuz 129,0 arasındaki karşılaştırmadan çıkar. Endeks noktaları ve yüzde değişimleri farklı birimlerdir. MEPI, Kanada Ulusal Hesaplar sisteminde sermayeleştirilmiş makine ve ekipman yatırımının sabit fiyatlı bileşenlerinin hesaplanmasına yardım eden fiyat göstergelerinden biridir. Ev eşyası fiyatlarını, hanehalkı satın alma maliyetini veya bütün yatırım harcamalarını ölçmez.

Ulusal bileşik endeksin arkasında ürün grupları farklı yönlerde hareket etti. Bilgisayar ve çevre birimleri toplam endeksi Haziran’daki 110,2’den Temmuz’da 114,7’ye çıktı; yayımlanmış düzeylerden hesaplanan artış yaklaşık yüzde 4,1’dir. Elektrik motorları ve jeneratörler endeksi 153,0’dan 172,9’a ilerledi. Buna karşılık güç, dağıtım ve diğer transformatörlerin toplam endeksi 183,2’den 180,7’ye geriledi. Yerli ve ithal bileşenler bu gruplarda da ayrıştı: elektrik motorları için ithal endeks 153,5’ten 174,4’e yükselirken yerli endeks 143,0’dan 144,2’ye çıktı; transformatörlerde ithal endeks 216,6’dan 203,0’a düştü ve yerli bileşen 170,5’te kaldı. Alt grupların toplam endekse katkıları eşit değildir.

StatsCan, bir alt grubun bileşik fiyat hareketine katkısının hem kendi fiyat değişimine hem de sepetteki ağırlığına bağlı olduğunu vurguluyor. Dolayısıyla tek bir ürün grubundaki büyük sıçrama, genel makine-ekipman endeksinin aynı oranda arttığı anlamına gelmez. Kurum MEPI’yi Ekim 2024’ten bu yana üç aylık değil aylık yayımlıyor; 18-10-0283-01 ürüne, 18-10-0284-01 sektör satın alma sınıflamasına göre seridir. Temmuz değerleri resmi 18-10-0283-01 tablosu ve CSV indirmesiyle kontrol edildi; coğrafi kapsam yalnız Kanada toplamıdır. Kurum her yayında önceki altı ayın revize edilebileceğini ve endeksin mevsimsel olarak düzeltilmediğini belirtiyor. Fiyat girdileri üretici fiyatlarına dayanır; fabrika çıkış fiyatlarından vergi, tarife ve nakliye maliyetleri çıkarılır. Eksik veriler gerektiğinde aynı tabakadaki diğer fiyat hareketleriyle tahmin edilebilir. Temmuz göstergesi bu nedenle resmi, ağırlıklı, revizyona açık ve mevsimsellikten arındırılmamış bir endeks olarak okunmalı.