Haberin ayrıntıları
Azerbaycan Devlet İstatistik Komitesi, “Azerbaycan Sanayisi 2026” yıllığının yeni baskısını 1 Ekim 2026’da duyurdu. Yıllık; madencilik ve taş ocakçılığı, imalat, elektrik, gaz ve buhar üretimi ile dağıtımı, ayrıca su ve atık hizmetlerine ilişkin çok yıllı tablolar içeriyor. Buradaki veriler 2025 takvim yılını kapsıyor ve 2024 ile karşılaştırıyor; yayının 2026’da çıkması bu değerleri 2026 üretim sonuçları yapmıyor. Yıllık endeks tablosunda toplam sanayi üretimi sabit fiyatlarla 99,1 olarak veriliyor; bu, önceki yıla göre yüzde 0,9 düşüş demek. Her yıllık karşılaştırmada bir önceki yılın endeksi 100 kabul edilir; bu, tüm yıllar için 2024’ü baz alan sabit bir seri değildir. Sabit fiyatlı endeks değişimi, manata göre ölçülen nominal üretim değeri değişiminden farklıdır.
Sabit fiyatlı endeks, fiyat değişiminin etkisini ayırarak üretim hacmini karşılaştırmayı amaçlar. Sektörler birbirinden ayrıştı. Madencilik ve taş ocakçılığı endeksi yüzde 2,4 gerilerken, ham petrol ve doğal gaz çıkarımındaki endeks yüzde 2,6 düştü. İmalat endeksi yüzde 7,9 yükseldi. Bu karşıt yönler, ülke sanayisinin tek bir faaliyet kolundan oluşmadığını gösteriyor. Bununla birlikte sektör endeksleri, ağırlıklarla birleştirilmeden toplam endekse katkı hesabı vermez.
Yüzde değişimleri toplamak veya ortalamak, kaynakta sunulmayan bir hesaplama yaratır. Yıllık, sanayinin ekonomideki konumunu, üretim hacimlerini, bölgeler bazındaki göstergeleri ve seçilmiş ürünlerin fiziksel üretim bilgilerini de kapsıyor. Komitenin duyurusuna göre kitap, ülkeler arası karşılaştırmalara imkân veren veriler içeriyor. Bu kapsam şirket veya tesis özelindeki üretim bildirimleri anlamına gelmiyor; haber yalnızca ülke ve sektör ölçeğindeki istatistiksel sonuçları ele alıyor. Seçilmiş ürün tabloları ayrıntı sağlayabilir, fakat burada özetlenen dört endeks için şirket verisi türetilmiyor. Toplam sanayi endeksindeki yüzde 0,9 düşüş ile imalattaki yüzde 7,9 büyüme aynı zaman aralığına aittir ama farklı faaliyetleri kapsar.
İmalat artışı, toplam sanayinin yükseldiği anlamına gelmez; toplam endeksin 99,1 olması da imalat ürünlerinin tümünde düşüş olduğu anlamına gelmez. Komite yayınının gösterdiği temel nokta, toplulaştırılmış sonuçların alt sektörlerdeki farklı hareketleri gizleyebileceğidir. Ağırlıklar bilinmeden büyüme bileşenlerinin tam katkısı çıkarılamaz.
Endeks, yıllığın kapsadığı faaliyet sınıflarındaki değişimi ölçer; nominal manat tutarlarını ölçmez. Her değer ayrı bir yıllık karşılaştırmadır: 99,1 toplam sanayiyi, 97,6 madencilik ve taş ocakçılığını, 97,4 ham petrol ve doğal gaz çıkarımını, 107,9 ise imalatı gösterir. Bu endeksler toplanmamalı veya mutlak üretim miktarı gibi okunmamalıdır. Yüzde değişimler tek başına her kolun toplam sanayi içindeki ağırlığını da göstermez.


