{"version":"1","article":{"id":"new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025","slug":"new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025","language":"tr","url":"https://haberpaper.com/tr/news/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025?lang=tr","title":"Aşırı yağış payı 11 NZ sahasında çok yüksek olasılıkla arttı","summary":"Stats NZ’nin 1960–2025 değerlendirmesinde yıllık yağışın çok yağışlı günlerden gelen payı 30 istasyonun 11’inde çok yüksek olasılıkla arttı, 3’ünde azaldı.","category":"economy","region":"world","topics":[],"published_at":"2026-10-04T13:00:06+03:00","modified_at":"2026-10-04T13:00:06+03:00","publication_basis":"publication-record","event_period":"2025-12-31","event_period_basis":"event-or-reference-period","sources":[{"name":"Stats NZ, Extreme rainfall: Data to 2025","url":"https://www.stats.govt.nz/indicators/extreme-rainfall-data-to-2025/","publishedAt":"2026-10-02","checkedAt":"2026-10-04"},{"name":"Ministry for the Environment, Environmental Reporting indicators in the atmosphere and climate domain, CR 727","url":"https://environment.govt.nz/publications/environmental-reporting-indicators-in-the-atmosphere-and-climate-domain/","checkedAt":"2026-10-04"},{"name":"Our environment 2025 technical annex","url":"https://environment.govt.nz/assets/publications/our-environment-2025-technical-annex.pdf","checkedAt":"2026-10-04"}],"translations":[{"language":"tr","url":"https://haberpaper.com/tr/news/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025?lang=tr"},{"language":"en","url":"https://haberpaper.com/en/news/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025?lang=en"},{"language":"ar","url":"https://haberpaper.com/ar/news/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025?lang=ar"},{"language":"fr","url":"https://haberpaper.com/fr/news/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025?lang=fr"},{"language":"es","url":"https://haberpaper.com/es/news/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025?lang=es"}],"data_types":["table"],"data":{"version":1,"blocks":[{"id":"nz-extreme-rainfall-trend-sites-2025","type":"table","title":{"tr":"Aşırı yağış payı eğilim sınıfları","en":"Extreme-rainfall share trend categories","ar":"فئات اتجاه حصة الأمطار الشديدة","fr":"Catégories de tendance de la part des fortes pluies","es":"Categorías de tendencia de la proporción de lluvia extrema"},"description":{"tr":"1960–2025 boyunca yıllık yağış payının çok yağışlı günlerden geldiği 30 saha için yayımlanan güven sınıfları.","en":"Published confidence categories across 30 sites for the share of annual rainfall from very wet days, 1960–2025.","ar":"فئات الثقة المنشورة في 30 موقعاً لحصة الأمطار السنوية الآتية من الأيام شديدة البلل خلال 1960–2025.","fr":"Catégories de confiance publiées sur 30 sites pour la part des précipitations annuelles provenant de jours très pluvieux, 1960-2025.","es":"Categorías de confianza publicadas en 30 sitios para la proporción de lluvia anual procedente de días muy húmedos, 1960-2025."},"methodology":{"tr":"R95pTOT, çok yağışlı günlerin yıllık yağış içindeki payıdır. Gün eşiği 1991–2020 günlük toplamlarının 95. yüzdeliğidir; günlük toplam en az 1 mm’dir. Değerlendirme NIWA’nın 30 istasyonunu kullanır; kıyı ve alçak rakım daha iyi temsil edilir. ‘Çok yüksek olasılıkla’ eğilim yönü sınıfıdır, büyüklük veya gelecek hava tahmini değildir.","en":"R95pTOT is the share of annual rainfall from very wet days. The threshold is the 95th percentile of daily totals in 1991–2020, with daily totals of at least 1 mm. The assessment uses 30 NIWA stations, with greater representation of coastal and lower-elevation areas. ‘Very likely’ is a trend-direction confidence category, not magnitude or a weather forecast.","ar":"يقيس R95pTOT حصة الأمطار السنوية من الأيام شديدة البلل. والعتبة هي المئين 95 لمجاميع الأمطار اليومية في 1991–2020، مع حد يومي أدنى 1 مم. ويستخدم التقييم 30 محطة لـNIWA، بتمثيل أكبر للمناطق الساحلية والمنخفضة. و«بدرجة عالية جداً» فئة ثقة في اتجاه الاتجاه لا في حجمه أو توقع الطقس.","fr":"R95pTOT mesure la part annuelle des pluies provenant des jours très pluvieux. Le seuil est le 95e percentile des totaux quotidiens de 1991-2020, avec un minimum quotidien de 1 mm. L’évaluation utilise 30 stations NIWA, davantage représentatives des zones côtières et basses. « Très probablement » décrit la confiance dans le sens de la tendance, pas son ampleur ni une prévision météo.","es":"R95pTOT mide la proporción anual de lluvia procedente de días muy húmedos. El umbral es el percentil 95 de los totales diarios de 1991-2020, con un mínimo diario de 1 mm. La evaluación usa 30 estaciones de NIWA, con mayor representación de zonas costeras y bajas. «Con alta probabilidad» indica confianza en la dirección de la tendencia, no su magnitud ni un pronóstico meteorológico."},"sourceUrls":["https://www.stats.govt.nz/indicators/extreme-rainfall-data-to-2025/","https://environment.govt.nz/publications/environmental-reporting-indicators-in-the-atmosphere-and-climate-domain/","https://environment.govt.nz/assets/publications/our-environment-2025-technical-annex.pdf"],"updatedAt":"2026-10-04T09:12:46Z","columns":[{"key":"trend_category","label":{"tr":"Eğilim güven sınıfı","en":"Trend confidence category","ar":"فئة الثقة في الاتجاه","fr":"Catégorie de confiance de la tendance","es":"Categoría de confianza de la tendencia"},"type":"text","language":"en"},{"key":"sites","label":{"tr":"Saha sayısı","en":"Number of sites","ar":"عدد المواقع","fr":"Nombre de sites","es":"Número de sitios"},"type":"number","unit":"count"},{"key":"period","label":{"tr":"Eğilim dönemi","en":"Trend period","ar":"فترة الاتجاه","fr":"Période de tendance","es":"Periodo de tendencia"},"type":"text","language":"en"},{"key":"period_start_year","label":{"tr":"Başlangıç yılı","en":"Start year","ar":"سنة البداية","fr":"Année de début","es":"Año de inicio"},"type":"number"},{"key":"period_end_year","label":{"tr":"Bitiş yılı","en":"End year","ar":"سنة النهاية","fr":"Année de fin","es":"Año final"},"type":"number"}],"rows":[{"trend_category":"Very likely increased","sites":11,"period":"1960–2025","period_start_year":1960,"period_end_year":2025},{"trend_category":"Very likely decreased","sites":3,"period":"1960–2025","period_start_year":1960,"period_end_year":2025},{"trend_category":"Not in either reported very-likely category; direction not specified here","sites":16,"period":"1960–2025","period_start_year":1960,"period_end_year":2025}]}]},"data_compilations":[{"id":"nz-extreme-rainfall-trend-sites-2025","creator":{"@type":"Organization","@id":"https://haberpaper.com/#organization","name":"Haber Paper","url":"https://haberpaper.com/"},"license":{"@type":"CreativeWork","@id":"https://haberpaper.com/en/data-terms/v1#license","name":"Haber Paper Original Data Compilation License 1.0","url":"https://haberpaper.com/en/data-terms/v1"},"rights_scope":"Haber Paper original data arrangement, labels and methodology notes only; underlying source rights and permissions remain separate.","source_license_url":null}],"data_downloads":[{"id":"nz-extreme-rainfall-trend-sites-2025","formats":{"json":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025/data/nz-extreme-rainfall-trend-sites-2025?lang=tr&format=json","csv":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/new-zealand-extreme-rainfall-share-to-2025/data/nz-extreme-rainfall-trend-sites-2025?lang=tr&format=csv"}}],"content":{"paragraphs":["Stats NZ, 2 Ekim 2026’da yayımladığı “2025’e kadar veri” güncellemesinde, Aotearoa Yeni Zelanda’daki 30 iklim sahasında aşırı yağış göstergesinin uzun dönemli eğilimini paylaştı. 1960–2025 arasında yıllık toplam yağışın çok yağışlı günlerden gelen oranı 11 sahada “çok yüksek olasılıkla” arttı, 3 sahada aynı güven sınıfında azaldı. Kaynak, kalan sahalar için bu iki sınıftan birini vermiyor. Dolayısıyla 16 sahayı durağan veya değişimsiz diye adlandırmak doğru olmaz.","Buradaki ölçü, bir yıldaki yağışın ne kadarının çok yağışlı günlerde düştüğünü hesaplar; tek bir günlük rekoru veya toplam yağış miktarını ölçmez. Teknik tanım R95pTOT’tur: her sahada çok yağışlı sayılan günlerin yıllık yağış toplamı, o yılın toplam yağışına oranlanır. Çok yağışlı gün eşiği, ilgili günlük yağışın 1991–2020 iklim normali boyunca hesaplanan günlük toplamların 95. yüzdelik değerini aşmasıdır. Hesaplamada günlük toplamın en az 1 milimetre olması şartı kullanılır.","Yüzde pay metriği, yağışın yıl içindeki dağılımını özetler. Pay yükselirse bu, toplam yağışın mutlaka arttığını göstermez: yıllık yağış aynı kalırken çok yağışlı günlerin payı artabilir; toplam yağış artarken pay değişmeyebilir. Bir sahadaki eğilim de tüm ülkenin ortalama yağış rejimiyle özdeş değildir. Stats NZ aynı güncellemeyle toplam yıllık yağış için ayrı bir gösterge yayımlar. Bu haberde yalnızca çok yağışlı günlerden gelen paya ilişkin eğilim sınıfları ele alınmaktadır.","Saha ağı, ülkenin her noktasını eşit biçimde kapsayan bir ızgara değildir. Çevre Bakanlığı teknik ekine göre bu iklim göstergeleri NIWA’nın 30 iklim istasyonundan gelen gözlemlere dayanır. Siteler nüfusun yoğun olduğu alanları kapsama amacıyla dağıtılmıştır; kıyı ve alçak rakımlı bölgeler daha iyi temsil edilirken iç kesimlerin yüksek rakımlı yerleri daha sınırlı temsil edilir. Bu yerleşim, ölçümün ulusal coğrafyayı nasıl örneklediğini anlamak için önemlidir. Sonuçlar doğrudan her havza, kasaba veya arazi parçasına genellenemez.","“Çok yüksek olasılıkla” ifadesi, değişimin büyüklüğünü değil istatistiksel eğilimin yönüne ilişkin güven kategorisini anlatır. İklim gösterge yöntemlerinde olasılık sınıfları, gözlenen sahalardaki eğilimlerin belirsizliğini özetlemek için kullanılır. Bu kategori, gelecekteki belirli bir yağış olayının kesin olacağını veya belirli bir yerde sel yaşanacağını söylemez. Aynı şekilde artış olarak sınıflanmayan sahalar için de kaynakta belirtilmeyen bir yön atamak mümkün değildir. 11 ve 3 sayıları, 30 sahada sınıflandırılan sonuçların sayımıdır.","Bu güncellemenin referans dönemi 1960’tan 2025’e uzanır; 2025, son veri yılıdır, eğilim başlangıcı değildir. Payda kullanılan günlük yağış eşiğinin 1991–2020 normaliyle belirlenmesi, uzun dönemli gözlemleri ortak bir referansla sınıflandırmaya yarar. İstatistiksel dönem ile eşik dönemi bu nedenle farklıdır. Veri, istasyon gözlemlerinden türetilmiş yıllık seriler ve eğilim hesabıdır; kısa süreli hava tahmini, gelecek yıl için beklenti veya iklim kaynaklı zarar hesabı değildir.","Yayımlanan ana bulgu, çok yağışlı günlerin yıllık yağıştaki payının 11 sahada çok yüksek olasılıkla yükselmesi ve 3 sahada aynı güvenle düşmesidir. Bu dağılım ülke genelindeki her noktada tek yönlü değişim olduğu iddiasını desteklemez. Ayrıca, eğilim sınıfı büyüklüğü söylemediğinden, sahalar arasındaki etki derecesini yalnız 11 ve 3 sayılarına bakarak karşılaştırmak mümkün değildir. Bulgular aşırı yağış göstergesinin izlenmesine katkı sağlar; su yönetimi, altyapı riski veya iklim nedenleri konusunda tek başına hüküm vermez."],"key_points":[],"sections":[]},"text":"Stats NZ’nin 1960–2025 değerlendirmesinde yıllık yağışın çok yağışlı günlerden gelen payı 30 istasyonun 11’inde çok yüksek olasılıkla arttı, 3’ünde azaldı.\n\nStats NZ, 2 Ekim 2026’da yayımladığı “2025’e kadar veri” güncellemesinde, Aotearoa Yeni Zelanda’daki 30 iklim sahasında aşırı yağış göstergesinin uzun dönemli eğilimini paylaştı. 1960–2025 arasında yıllık toplam yağışın çok yağışlı günlerden gelen oranı 11 sahada “çok yüksek olasılıkla” arttı, 3 sahada aynı güven sınıfında azaldı. Kaynak, kalan sahalar için bu iki sınıftan birini vermiyor. Dolayısıyla 16 sahayı durağan veya değişimsiz diye adlandırmak doğru olmaz.\n\nBuradaki ölçü, bir yıldaki yağışın ne kadarının çok yağışlı günlerde düştüğünü hesaplar; tek bir günlük rekoru veya toplam yağış miktarını ölçmez. Teknik tanım R95pTOT’tur: her sahada çok yağışlı sayılan günlerin yıllık yağış toplamı, o yılın toplam yağışına oranlanır. Çok yağışlı gün eşiği, ilgili günlük yağışın 1991–2020 iklim normali boyunca hesaplanan günlük toplamların 95. yüzdelik değerini aşmasıdır. Hesaplamada günlük toplamın en az 1 milimetre olması şartı kullanılır.\n\nYüzde pay metriği, yağışın yıl içindeki dağılımını özetler. Pay yükselirse bu, toplam yağışın mutlaka arttığını göstermez: yıllık yağış aynı kalırken çok yağışlı günlerin payı artabilir; toplam yağış artarken pay değişmeyebilir. Bir sahadaki eğilim de tüm ülkenin ortalama yağış rejimiyle özdeş değildir. Stats NZ aynı güncellemeyle toplam yıllık yağış için ayrı bir gösterge yayımlar. Bu haberde yalnızca çok yağışlı günlerden gelen paya ilişkin eğilim sınıfları ele alınmaktadır.\n\nSaha ağı, ülkenin her noktasını eşit biçimde kapsayan bir ızgara değildir. Çevre Bakanlığı teknik ekine göre bu iklim göstergeleri NIWA’nın 30 iklim istasyonundan gelen gözlemlere dayanır. Siteler nüfusun yoğun olduğu alanları kapsama amacıyla dağıtılmıştır; kıyı ve alçak rakımlı bölgeler daha iyi temsil edilirken iç kesimlerin yüksek rakımlı yerleri daha sınırlı temsil edilir. Bu yerleşim, ölçümün ulusal coğrafyayı nasıl örneklediğini anlamak için önemlidir. Sonuçlar doğrudan her havza, kasaba veya arazi parçasına genellenemez.\n\n“Çok yüksek olasılıkla” ifadesi, değişimin büyüklüğünü değil istatistiksel eğilimin yönüne ilişkin güven kategorisini anlatır. İklim gösterge yöntemlerinde olasılık sınıfları, gözlenen sahalardaki eğilimlerin belirsizliğini özetlemek için kullanılır. Bu kategori, gelecekteki belirli bir yağış olayının kesin olacağını veya belirli bir yerde sel yaşanacağını söylemez. Aynı şekilde artış olarak sınıflanmayan sahalar için de kaynakta belirtilmeyen bir yön atamak mümkün değildir. 11 ve 3 sayıları, 30 sahada sınıflandırılan sonuçların sayımıdır.\n\nBu güncellemenin referans dönemi 1960’tan 2025’e uzanır; 2025, son veri yılıdır, eğilim başlangıcı değildir. Payda kullanılan günlük yağış eşiğinin 1991–2020 normaliyle belirlenmesi, uzun dönemli gözlemleri ortak bir referansla sınıflandırmaya yarar. İstatistiksel dönem ile eşik dönemi bu nedenle farklıdır. Veri, istasyon gözlemlerinden türetilmiş yıllık seriler ve eğilim hesabıdır; kısa süreli hava tahmini, gelecek yıl için beklenti veya iklim kaynaklı zarar hesabı değildir.\n\nYayımlanan ana bulgu, çok yağışlı günlerin yıllık yağıştaki payının 11 sahada çok yüksek olasılıkla yükselmesi ve 3 sahada aynı güvenle düşmesidir. Bu dağılım ülke genelindeki her noktada tek yönlü değişim olduğu iddiasını desteklemez. Ayrıca, eğilim sınıfı büyüklüğü söylemediğinden, sahalar arasındaki etki derecesini yalnız 11 ve 3 sayılarına bakarak karşılaştırmak mümkün değildir. Bulgular aşırı yağış göstergesinin izlenmesine katkı sağlar; su yönetimi, altyapı riski veya iklim nedenleri konusunda tek başına hüküm vermez.","corrections":[],"editorial_illustration":{"kind":"symbolic-editorial-illustration","documentary":false,"scope":"section","asset_id":"economy","url":"https://haberpaper.com/assets/illustrations/economy-1536.webp","width":1536,"height":1024,"alt":"Yük gemisi, konteynerler ve köprüyle ticareti anlatan temsili liman.","language":"tr"},"section_illustration":{"kind":"symbolic-editorial-illustration","documentary":false,"scope":"section","asset_id":"economy","url":"https://haberpaper.com/assets/illustrations/economy-1536.webp","width":1536,"height":1024,"alt":"Yük gemisi, konteynerler ve köprüyle ticareti anlatan temsili liman.","language":"tr"}}}