{"version":"1","article":{"id":"middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030","slug":"middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030","language":"tr","url":"https://haberpaper.com/tr/news/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030?lang=tr","title":"FAO, şap hastalığıyla mücadele için 14 ülkeli bölgesel stratejiyi başlattı","summary":"29 Eylül’de duyurulan 2026–2030 stratejisi, Orta Doğu’da 14 ülkenin gözetim, hazırlık, önleme ve kontrol kapasitesini eşgüdümlemeyi hedefliyor. Açıklama bir uygulama çerçevesi sunuyor; henüz sonuç veya bütçe bildirmiyor.","category":"agriculture","region":"world","topics":[],"published_at":"2026-10-03T23:12:21+03:00","modified_at":"2026-10-03T23:12:21+03:00","publication_basis":"publication-record","event_period":"2026-09-29","event_period_basis":"event-or-reference-period","sources":[{"name":"Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), Regional Office for Near East and North Africa","url":"https://www.fao.org/neareast/news/details/advancing-foot-and-mouth-disease-prevention-in-the-middle-east-launch-of-the-regional-strategy-2026-2030/en","checkedAt":"2026-10-03"},{"name":"FAO — Middle East Foot-and-Mouth Disease Prevention and Control Strategy 2026–2030 launch","url":"https://www.fao.org/neareast/news/details/advancing-foot-and-mouth-disease-prevention-in-the-middle-east-launch-of-the-regional-strategy-2026-2030/en","checkedAt":"2026-10-03"}],"translations":[{"language":"tr","url":"https://haberpaper.com/tr/news/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030?lang=tr"},{"language":"en","url":"https://haberpaper.com/en/news/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030?lang=en"},{"language":"ar","url":"https://haberpaper.com/ar/news/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030?lang=ar"},{"language":"fr","url":"https://haberpaper.com/fr/news/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030?lang=fr"},{"language":"es","url":"https://haberpaper.com/es/news/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030","api_url":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030?lang=es"}],"data_types":["metrics","events"],"data":{"version":1,"blocks":[{"id":"regional-strategy-scope","type":"metrics","title":{"tr":"Bölgesel şap stratejisinin kapsamı","en":"Coverage of the regional FMD strategy","ar":"نطاق الاستراتيجية الإقليمية للحمى القلاعية","fr":"Couverture de la stratégie régionale contre la fièvre aphteuse","es":"Cobertura de la estrategia regional contra la fiebre aftosa"},"description":{"tr":"Ülke sayısı ve plan dönemi; salgın sayısı değildir.","en":"Country count and planning horizon stated by FAO; not an outbreak count.","ar":"عدد البلدان وأفق التخطيط الواردان لدى الفاو؛ لا يمثلان عدد التفشيات.","fr":"Nombre de pays et horizon de planification indiqués par la FAO ; pas un décompte des foyers.","es":"Cantidad de países y horizonte indicados por la FAO; no es un recuento de brotes."},"methodology":{"tr":"Ülke kapsamı FAO’nun açık listesinden sayılmıştır. 2026–2030 dönemi strateji adından gelir; bütçe ya da sonuç anlamına gelmez.","en":"The country count is taken from FAO’s explicit list. The 2026–2030 horizon is from the strategy title; it does not imply a budget or outcome.","ar":"حُسب عدد البلدان من قائمة الفاو. وتأتي فترة 2026–2030 من عنوان الاستراتيجية؛ ولا تعني ميزانية أو نتيجة.","fr":"Le nombre vient de la liste explicite de la FAO. L’horizon 2026–2030 vient du titre et n’implique ni budget ni résultat.","es":"La cantidad se obtiene de la lista explícita de la FAO. El horizonte 2026–2030 procede del título y no implica presupuesto ni resultados."},"sourceUrls":["https://www.fao.org/neareast/news/details/advancing-foot-and-mouth-disease-prevention-in-the-middle-east-launch-of-the-regional-strategy-2026-2030/en"],"updatedAt":"2026-10-03T19:57:34Z","items":[{"label":{"tr":"Stratejinin kapsadığı ülke","en":"Countries covered by the strategy","ar":"البلدان التي تشملها الاستراتيجية","fr":"Pays couverts par la stratégie","es":"Países incluidos en la estrategia"},"value":14,"unit":"countries","period":"2026-09-30","basis":"observed"}]},{"id":"strategy-launch","type":"events","title":{"tr":"Stratejinin duyurulan başlangıcı","en":"Announced strategy launch","ar":"الإطلاق المعلن للاستراتيجية","fr":"Lancement annoncé de la stratégie","es":"Lanzamiento anunciado de la estrategia"},"description":{"tr":"FAO’nun bölgesel önleme ve kontrol çerçevesini tanıttığı etkinlik.","en":"FAO event presenting the regional prevention and control framework.","ar":"فعالية الفاو التي قدمت إطار الوقاية والمكافحة الإقليمي.","fr":"Événement de la FAO présentant le cadre régional de prévention et de contrôle.","es":"Acto de la FAO que presentó el marco regional de prevención y control."},"methodology":{"tr":"Yalnızca FAO tarafından tarihlenen lansman gösterilir; ayrı ülke uygulama tarihleri yayımlanmamıştır.","en":"Only the launch dated by FAO is shown; separate country implementation dates were not published.","ar":"يُعرض تاريخ الإطلاق المحدد من الفاو فقط؛ ولم تُنشر تواريخ تنفيذ منفصلة لكل بلد.","fr":"Seule la date de lancement donnée par la FAO est affichée ; les dates par pays ne sont pas publiées.","es":"Solo se muestra la fecha de lanzamiento indicada por la FAO; no se publicaron fechas por país."},"sourceUrls":["https://www.fao.org/neareast/news/details/advancing-foot-and-mouth-disease-prevention-in-the-middle-east-launch-of-the-regional-strategy-2026-2030/en"],"updatedAt":"2026-10-03T19:57:34Z","items":[{"date":"2026-09-29","label":{"tr":"Çevrim içi bölgesel strateji lansmanı","en":"Virtual regional strategy launch","ar":"الإطلاق الافتراضي للاستراتيجية الإقليمية","fr":"Lancement virtuel de la stratégie régionale","es":"Lanzamiento virtual de la estrategia regional"},"description":{"tr":"FAO ve ortakları 2026–2030 dönemli çerçeveyi tanıttı.","en":"FAO and partners presented the 2026–2030 framework.","ar":"قدمت الفاو وشركاؤها الإطار للفترة 2026–2030.","fr":"La FAO et ses partenaires ont présenté le cadre 2026–2030.","es":"La FAO y sus socios presentaron el marco 2026–2030."},"status":"occurred"}]}]},"data_compilations":[{"id":"regional-strategy-scope","creator":{"@type":"Organization","@id":"https://haberpaper.com/#organization","name":"Haber Paper","url":"https://haberpaper.com/"},"license":{"@type":"CreativeWork","@id":"https://haberpaper.com/en/data-terms/v1#license","name":"Haber Paper Original Data Compilation License 1.0","url":"https://haberpaper.com/en/data-terms/v1"},"rights_scope":"Haber Paper original data arrangement, labels and methodology notes only; underlying source rights and permissions remain separate.","source_license_url":null},{"id":"strategy-launch","creator":{"@type":"Organization","@id":"https://haberpaper.com/#organization","name":"Haber Paper","url":"https://haberpaper.com/"},"license":{"@type":"CreativeWork","@id":"https://haberpaper.com/en/data-terms/v1#license","name":"Haber Paper Original Data Compilation License 1.0","url":"https://haberpaper.com/en/data-terms/v1"},"rights_scope":"Haber Paper original data arrangement, labels and methodology notes only; underlying source rights and permissions remain separate.","source_license_url":null}],"data_downloads":[{"id":"regional-strategy-scope","formats":{"json":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030/data/regional-strategy-scope?lang=tr&format=json","csv":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030/data/regional-strategy-scope?lang=tr&format=csv"}},{"id":"strategy-launch","formats":{"json":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030/data/strategy-launch?lang=tr&format=json","csv":"https://haberpaper.com/api/v1/articles/middle-east-foot-and-mouth-disease-strategy-2026-2030/data/strategy-launch?lang=tr&format=csv"}}],"content":{"paragraphs":["Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), bölgesel ve uluslararası ortaklarla Orta Doğu Şap Hastalığı Önleme ve Kontrol Stratejisi 2026–2030’u 29 Eylül’de çevrim içi etkinlikle başlattı. FAO’nun 30 Eylül tarihli açıklamasına göre strateji 14 ülkeyi kapsıyor: Bahreyn, Mısır, Irak, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Libya, Umman, Filistin, Katar, Suudi Arabistan, Suriye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Yemen. Bölgesel çerçeve, ulusal programların yerini almıyor; ortak öncelikleri ve işbirliği yollarını tanımlıyor.","Şap hastalığı çift tırnaklı hayvanları etkileyen ve hayvan hareketleriyle sınırlar arasında yayılabilen bir hastalık. FAO, hastalığın hayvancılık üretimi, gıda güvenliği, geçim kaynakları ve ticaret açısından risk oluşturduğunu belirtiyor. Açıklama tek bir güncel salgına veya vaka sayısına odaklanmıyor. Bunun yerine tekrarlayan sınır aşan bulaşma riskine ve ülkeler arasındaki gözetim, aşılama, hazırlık ve müdahale kapasitesi farklarına dikkat çekiyor. Dolayısıyla 14 ülke sayısı, stratejinin kapsadığı ortak çalışma alanını gösteriyor; bu ülkelerin tümünde salgın bulunduğu anlamına gelmiyor.","FAO, hayvan ve hayvansal ürünlerin sınır aşan hareketinin, ulusal kapasitelerdeki farklılıklarla birleştiğinde devam eden risk yarattığını söylüyor. Bu, tüm ülkelerde koşulların aynı olduğu veya bütün sınır geçişlerinin aynı riski taşıdığı anlamına gelmiyor. Gözetim bilgisi zamanında paylaşılmaz, veteriner sistemleri hazırlıklı olmaz ya da müdahale gecikirse, ülke içindeki çalışmalar bölgesel hareketlilik karşısında sınırlı kalabilir. Stratejinin temel mantığı, ülkeler arasında bilgi ve hazırlık araçlarını uyumlu hale getirmek. Açıklama, bu eşgüdümün hastalık bulaşını azaltıp azaltmadığını henüz ölçmüyor.","Uygulama başlıkları bölgesel koordinasyon, ulusal kapasitenin güçlendirilmesi, bilgi paylaşımı, veteriner hizmetleri, hazırlık ve müdahale süreçleri. FAO, ülke sahipliğini ve sürdürülebilir ortaklığı vurguluyor. Ayrıca Küresel Sınır Aşan Hayvan Hastalıkları Ortaklık Programı’nı (GPP-TAD), ortak öncelikleri eşgüdümlü çalışma ve yatırımla buluşturan ülke sahipliğinde bir çerçeve olarak tanıtıyor. Duyuruda stratejiye ayrılmış toplam bütçe, ülke başına finansman veya yıllık aşı hedefi açıklanmıyor. Bu ayrıntılar, stratejik yönelim ile finanse edilmiş uygulamayı birbirinden ayırmak için önemli.","Etkinlikte FAO, Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH), Arap Tarımsal Kalkınma Örgütü (AOAD) ve Avrupa Şap Hastalığı Kontrol Komisyonu (EuFMD) temsilcileri bölgesel işbirliği ve teknik desteğin önemini vurguladı. Kuruluşların katılımı uzmanlık ve koordinasyon açısından anlamlı; ancak açıklama her kurumun hangi projeyi finanse edeceğini ya da hangi ülkede hangi faaliyeti yürüteceğini belirtmiyor. FAO, etkinlikte teknik işbirliği, kaynak seferberliği ve takip adımlarının da görüşüldüğünü bildiriyor. Bunlar planlama başlıkları; tamamlanmış saha çalışması olarak yorumlanmamalı.","Hayvancılığın tarım ve kırsal geçim kaynaklarındaki yeri, hastalık kontrolünün yalnız veterinerlik konusu olmadığını gösteriyor. Önleme ve erken uyarı, üreticilere, gıda arzına ve hayvan ticaretine verilebilecek zararı azaltmaya dönük kamusal altyapının parçalarıdır. Bununla birlikte duyuru salgın maliyetini, üretim kaybını veya tüketici fiyatlarına etkiyi sayısallaştırmıyor. Bu nedenle haberden yeni bir gıda fiyatı tahmini ya da belirli bir ülkede yakın tarihli salgın bulunduğu sonucu çıkarılamaz. Haberin doğrulanabilir odağı, bölgesel çerçeve ve güçlendirilmek istenen kapasitelerdir.","Stratejinin etkisi 2026–2030 döneminde ortak niyetin ölçülebilir uygulamaya dönüşmesine bağlı. Ülkelerin ortak raporlamaya katılımı, laboratuvar ve veteriner gözetim kapasitesi, aşılama kapsamı, acil durum tatbikatları ve bilgi paylaşımının zamanlaması ileride izlenebilecek göstergeler olabilir. Fakat FAO duyurusu bu alanlar için başlangıç değeri veya resmî sayısal hedef vermiyor. Bu nedenle söz konusu göstergeler mevcut başarılar değil, gelecekte şeffaf biçimde raporlanabilecek uygulama ölçüleridir. Sonraki güncellemeler neyin finanse edildiğini, uygulandığını ve ölçüldüğünü göstermeli."],"key_points":[],"sections":[]},"text":"29 Eylül’de duyurulan 2026–2030 stratejisi, Orta Doğu’da 14 ülkenin gözetim, hazırlık, önleme ve kontrol kapasitesini eşgüdümlemeyi hedefliyor. Açıklama bir uygulama çerçevesi sunuyor; henüz sonuç veya bütçe bildirmiyor.\n\nBirleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), bölgesel ve uluslararası ortaklarla Orta Doğu Şap Hastalığı Önleme ve Kontrol Stratejisi 2026–2030’u 29 Eylül’de çevrim içi etkinlikle başlattı. FAO’nun 30 Eylül tarihli açıklamasına göre strateji 14 ülkeyi kapsıyor: Bahreyn, Mısır, Irak, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Libya, Umman, Filistin, Katar, Suudi Arabistan, Suriye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Yemen. Bölgesel çerçeve, ulusal programların yerini almıyor; ortak öncelikleri ve işbirliği yollarını tanımlıyor.\n\nŞap hastalığı çift tırnaklı hayvanları etkileyen ve hayvan hareketleriyle sınırlar arasında yayılabilen bir hastalık. FAO, hastalığın hayvancılık üretimi, gıda güvenliği, geçim kaynakları ve ticaret açısından risk oluşturduğunu belirtiyor. Açıklama tek bir güncel salgına veya vaka sayısına odaklanmıyor. Bunun yerine tekrarlayan sınır aşan bulaşma riskine ve ülkeler arasındaki gözetim, aşılama, hazırlık ve müdahale kapasitesi farklarına dikkat çekiyor. Dolayısıyla 14 ülke sayısı, stratejinin kapsadığı ortak çalışma alanını gösteriyor; bu ülkelerin tümünde salgın bulunduğu anlamına gelmiyor.\n\nFAO, hayvan ve hayvansal ürünlerin sınır aşan hareketinin, ulusal kapasitelerdeki farklılıklarla birleştiğinde devam eden risk yarattığını söylüyor. Bu, tüm ülkelerde koşulların aynı olduğu veya bütün sınır geçişlerinin aynı riski taşıdığı anlamına gelmiyor. Gözetim bilgisi zamanında paylaşılmaz, veteriner sistemleri hazırlıklı olmaz ya da müdahale gecikirse, ülke içindeki çalışmalar bölgesel hareketlilik karşısında sınırlı kalabilir. Stratejinin temel mantığı, ülkeler arasında bilgi ve hazırlık araçlarını uyumlu hale getirmek. Açıklama, bu eşgüdümün hastalık bulaşını azaltıp azaltmadığını henüz ölçmüyor.\n\nUygulama başlıkları bölgesel koordinasyon, ulusal kapasitenin güçlendirilmesi, bilgi paylaşımı, veteriner hizmetleri, hazırlık ve müdahale süreçleri. FAO, ülke sahipliğini ve sürdürülebilir ortaklığı vurguluyor. Ayrıca Küresel Sınır Aşan Hayvan Hastalıkları Ortaklık Programı’nı (GPP-TAD), ortak öncelikleri eşgüdümlü çalışma ve yatırımla buluşturan ülke sahipliğinde bir çerçeve olarak tanıtıyor. Duyuruda stratejiye ayrılmış toplam bütçe, ülke başına finansman veya yıllık aşı hedefi açıklanmıyor. Bu ayrıntılar, stratejik yönelim ile finanse edilmiş uygulamayı birbirinden ayırmak için önemli.\n\nEtkinlikte FAO, Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH), Arap Tarımsal Kalkınma Örgütü (AOAD) ve Avrupa Şap Hastalığı Kontrol Komisyonu (EuFMD) temsilcileri bölgesel işbirliği ve teknik desteğin önemini vurguladı. Kuruluşların katılımı uzmanlık ve koordinasyon açısından anlamlı; ancak açıklama her kurumun hangi projeyi finanse edeceğini ya da hangi ülkede hangi faaliyeti yürüteceğini belirtmiyor. FAO, etkinlikte teknik işbirliği, kaynak seferberliği ve takip adımlarının da görüşüldüğünü bildiriyor. Bunlar planlama başlıkları; tamamlanmış saha çalışması olarak yorumlanmamalı.\n\nHayvancılığın tarım ve kırsal geçim kaynaklarındaki yeri, hastalık kontrolünün yalnız veterinerlik konusu olmadığını gösteriyor. Önleme ve erken uyarı, üreticilere, gıda arzına ve hayvan ticaretine verilebilecek zararı azaltmaya dönük kamusal altyapının parçalarıdır. Bununla birlikte duyuru salgın maliyetini, üretim kaybını veya tüketici fiyatlarına etkiyi sayısallaştırmıyor. Bu nedenle haberden yeni bir gıda fiyatı tahmini ya da belirli bir ülkede yakın tarihli salgın bulunduğu sonucu çıkarılamaz. Haberin doğrulanabilir odağı, bölgesel çerçeve ve güçlendirilmek istenen kapasitelerdir.\n\nStratejinin etkisi 2026–2030 döneminde ortak niyetin ölçülebilir uygulamaya dönüşmesine bağlı. Ülkelerin ortak raporlamaya katılımı, laboratuvar ve veteriner gözetim kapasitesi, aşılama kapsamı, acil durum tatbikatları ve bilgi paylaşımının zamanlaması ileride izlenebilecek göstergeler olabilir. Fakat FAO duyurusu bu alanlar için başlangıç değeri veya resmî sayısal hedef vermiyor. Bu nedenle söz konusu göstergeler mevcut başarılar değil, gelecekte şeffaf biçimde raporlanabilecek uygulama ölçüleridir. Sonraki güncellemeler neyin finanse edildiğini, uygulandığını ve ölçüldüğünü göstermeli.","corrections":[],"editorial_illustration":{"kind":"symbolic-editorial-illustration","documentary":false,"scope":"article","asset_id":"middle-east-fmd","url":"https://haberpaper.com/assets/illustrations/middle-east-fmd-1536.webp","width":1536,"height":1024,"alt":"Sağlıklı sığır ve koyunların yanında önleyici saha çalışması yapan veteriner ekibini gösteren temsili illüstrasyon.","language":"tr"},"section_illustration":{"kind":"symbolic-editorial-illustration","documentary":false,"scope":"section","asset_id":"agriculture","url":"https://haberpaper.com/assets/illustrations/agriculture-1536.webp","width":1536,"height":1024,"alt":"Buğday başakları, zeytin ağaçları ve sulama kanallarıyla temsili tarım manzarası.","language":"tr"}}}